AI-criminaliteit raakt ons allemaal: wat moet je weten?

In deze aflevering hoor je Frederiek Burlage en Barend Frans van de politie Amsterdam. Zij geven inzicht in de groeiende dreiging van AI-gestuurde criminaliteit. Denk aan voicecloning en deepfakes. De leden van het Cybercrime Team delen praktische beveiligingstips en benadrukken het belang van open gesprekken met kinderen over hun online ervaringen. Dus blijf luisteren. We hebben de Politie weten te strikken. Letterlijk. Jullie zaten te lunchen. Ja, dat is goed. Joop Snijder, CTO bij Aigency. Niels Naglé, ik ben Area Lead Data & AI bij Info Support. Ja, zouden jullie zelf eerst willen voorstellen... Frederiek, zou jij willen beginnen? Ja, hi. Ik ben Frederiek Burlage. En ik werk bij Politie Amsterdam, bij het Cybercrime Team... om publiek-pivate samenwerkingen aan te gaan. Om Cybercrime te bestrijden. Ja. En mijn naam is Barend Frans. Ook werkzaam bij de Eenheid Amsterdam, bij de politie. En ik heb er nog een klein rolletje erbij. Ik probeer ook nog de doorontwikkeling van digitale opsporing... te nemen in mijn publiek-private samenwerking. Oh, interessant. En het evenement hier gaat vandaag over digitale weerbaarheid. Wij zijn een AI-podcast. Wat komen jullie tegen op dit gebied? Ja, eigenlijk best wel een boel. We zien echt de afgelopen jaren dat er meer gebruik wordt gemaakt van AI. En ook in de criminaliteit. En daar hebben we uiteraard al een aantal zaken van gezien. En wat je bijvoorbeeld ziet is voice cloning. Je hebt volgens mij nog maar 15 seconden een stem nodig die ergens op het internet staat om in ieder geval een voice te kunnen klonen. Daar kan je van alles mee doen. Daar kan je WhatsApp-fraude mee doen, want tegenwoordig bel je natuurlijk met WhatsApp-fraude. Maar je kan ook gewoon bedrijven gaan bellen als CEO. En er moet even wat geld over gemaakt worden. Dus we zien genoeg. Jij had ook nog een leuk voorbeeld van die vergadering in China. Of ben ik nou... In ieder geval via Teams was er een dame geweest... die dacht dat zij met drie van haar baas aan het overleggen was. Oké. En dat bleek dus allemaal deepfakes te zijn. Nee. En die heeft er heel veel geld over gemaakt naar de crimineel toe. Oh ja, dat voorbeeld kende ik nog niet. En ik denk ook dat wij als politie ons echt zorgen maken over wat er allemaal gaat gebeuren nog. We zien dus inderdaad met de moderne babbeltrucs wordt al veel AI ingezet. Dus inderdaad voice cloning of het manipuleren van foto's en dergelijke. En als dat allemaal gecombineerd wordt, dan is het heel lastig om te zien wanneer iets nou echt is of nep. Terwijl heel veel mensen die zeggen nu, ik kan prima zien wat het verschil is tussen een AI-gegenereerde foto en een echte foto. Nog wel. Want er wordt heel vaak het voorbeeldje gebruikt van de persoon met zes vingers. Alleen volgens mij was het eergisteren dat er in het las ik ergens op het internet, dat er nu weer een applicatie is die ervoor zorgt dat die zes vingers gewoon vijf vingers zijn en dat het er echt ontzettend echt uitziet. De ontwikkelingen gaan zo snel. Iets wat vorige week nog niet werkte, zou deze week wel kunnen werken. En inderdaad, de AI-gegenereerde vijfvingerige mensen, die zijn al al om te vinden op het internet. Wij komen ook best wel vaak op conferenties. En dan zijn er ook wel sprekers die die twee beelden laten zien. En de grappige is, de helft steekt ook gewoon de hand op bij de gegenereerde van die is echt. Dus dat betekent eigenlijk dat je het niet meer kan zien, toch? Volgens mij zie je het ook niet meer. Nee. En hoe kon je je daar nou aan voor weren? Ja. Dat is echt wel een hele grote uitdaging waar we denk ik met z'n allen mee van doen krijgen. Heb je daar een idee voor? Nou, wat ik hoop is... er ligt nu heel veel verantwoordelijkheid bij de eindgebruiker. Dus bij de burger zelf. En wij hopen dat... daarom doen wij ook die publiek-private samenwerking met bedrijven. Dat bedrijven echt meer ook gaan zelf doen... om te kunnen garanderen dat zij of de instelling zelf zijn... die contact opneemt of dat er minder misbruik wordt gemaakt... van hun naam of iets. En dat zij proberen te helpen om ook... Dit soort fraude of criminaliteit. Ook samen tegen te gaan. Maar dat is ook heel lastig. Maar we hopen dus vooral. Om te kijken van. Hoe kan je echt weten. Dat je met iemand van doen hebt. En hoe we dat willen. Ik denk. Dat we ook als overheid. Moeten kijken van. Hoe kunnen we dat goed gaan. Hoe heet het? Reguleren. Reguleren ook. Kijken wat we daar allemaal mee kunnen doen. En iedereen, denk ik, wat Frederiek eigenlijk ook wel zegt, is vertrouw niet alles. We leren natuurlijk van je moet het volste vertrouwen hebben in mensen en ga zo maar door. Alleen op het digitaal vlak wordt het gewoon steeds moeilijker om eigenlijk te zien of het echt is of niet echt is. En in het verleden trapte mensen al in eigenlijk oplichtingen waarvan je zegt van dit had je kunnen zien. Aanwoonwoordig is het gewoon een heel stuk moeilijker. Als je bijvoorbeeld naar de phishing-mails kijkt, die met AI gegenereerd zijn, zijn niet van echt te onderscheiden. En ben jij dan degene die dat allemaal weet? Ik vraag me af. Nou, ik schaam me toch onder dat ik redelijk wat van de technologie weet, omdat we het ook zelf bouwen. En ik betrapte me erbij gewoon op dat ik de mail niet durfde te openen van PostNL, waarin er een pakketje stond. Terwijl ik wist dat er een pakketje was, maar toch even naar de app ben gegaan om te kijken in de app in plaats van in de mail. Want die mails zijn inderdaad zo lijkend op de mailtjes die je verwacht. En ergens is je dan een pakketje verwacht dat je dus toch gewoon eerst naar de app gaat. En dat denk ik ook goed is om dat te voorkomen. En het voorbeeld wat je net noemde vind ik ook wel mooi van de reclame die nu op televisie is. Voor de jeugd luistert reclames op televisie, die worden niet vaak gekeken meer natuurlijk. Maar het stukje dat de bank, de oudere vrouwtje inderdaad, gebeld wordt door de bank. En even in de app gewoon kan checken. Is dit nu echt de bank die mij op dit moment nu aan het bellen is? Wat gewoon een praktisch hulpmiddel is. Om ouderen, maar eigenlijk ook mij en iedereen te helpen. Ben ik echt in gesprek met de bank, ja of nee? Dat zijn van die mooie praktische voorbeelden inderdaad. En hoe krijgen we daar die informatie bij de mensen die nog geen kennis van deze technologie hebben? Hoe bereiken we die mensen? Volgens mij blijft dat gewoon met het overladen van informatie in reclames, in de app zelf. En daar zijn we natuurlijk als publiek-privaat te samenwerkingen. ook heel erg mee bezig van wat voor oplossingen zijn er allemaal... om ervoor te zorgen dat iemand geen slachtoffer kan worden. En dus ook misschien deze cursus van digitale weerbaarheid. Dat zal een hele goede start ook zijn. Kan je iets kort vertellen, Barend? Jij misschien, want jij straks straks op het podium... over deze aankondiging van de cursus die jullie vandaag lanceren. Ik moet je heel eerlijk zeggen, ik ken de cursus zelf niet. Ik doe wel mee, tenminste mijn hoofd doet mee. En ik heb ook wel meegedacht met dit project. Over AI, de cursussen ken ik zelf niet. Ik weet wel dat de cursussen die worden aangeboden echt up to date zijn. Ik geloof dat elke maand er nieuwe cursussen komen. Dus ja, dat is gewoon ontzettend goed. En ga die cursussen gewoon doen. En dat wil dan ook niet... Kijk, als je die cursussen doet, dan denk ik dat je redelijk voorbereid bent. Maar het hoeft nog niet te betekenen dat je dan gelijk alles weer moet geloven. Want zoals jij net al zei, die wereld gaat ook gewoon maar door. Wat vandaag nieuws is, morgen oud. Dus hou je gewoon altijd goed up-to-date. En er zijn natuurlijk ook gewoon momenten dat je kwetsbaarder bent. Je gaf net het voorbeeld van, wat nou als je baas, je directeur belt? Dan kom je misschien in een andere staat terecht dan als je denkt van, Het is de collega van een andere afdeling. Dan heb je misschien even meer tijd en ruimte om erover na te denken. Criminelen spelen heel erg in op de menselijke eigenschappen die iedereen heeft. Dus vaak moet het snel, snel, snel. Vaak is het op het laatste moment of op vrijdagavond of iets dat je net het weekend in wilde. Of er wordt op je goede wil ingepraat. Dan kan je helpen. Mensen die helpen graag. Of er wordt gezegd, er wordt nu geld van je afhandig gemaakt. Er wordt nu geld gestolen. Je moet nu ingrijpen, anders is je rekening leeg. Ja, dan krijg je stress. De criminelen willen dit soort situaties creëren om je dus te kunnen oplichten. Ik had gisteren nog een mail gekregen van, ik zal niet het bedrijf noemen. Want het was niet het echte bedrijf. Maar er stond wel in dat mijn crypto wallet momenteel ingelogd werd vanuit Rusland. En dat er heel snel actie ondernomen moest worden, want anders zou het verkeerd aflopen. Nou heb ik bij dat bedrijf geen crypto wallet. Maar goed, als je die wel zou hebben en je denkt van oh, daar gaan we. En dan klinkt het inderdaad, Rusland, dan wordt het wel stressen. Nou, een van de dingen die je misschien wel minimaal moet doen is, als de mogelijkheid er is, zet minimaal twee staps verificatie aan. Het klinkt heel erg flauw, maar doe het alsjeblieft. Want daardoor merk je ook, of word je erop geattenteerd, dat er mogelijk een keer echt iets aan de hand is met je wallet. Of met welk account je ook hebt. Precies. En naast die voice cloning komen jullie ook nog andere dingen tegen waar AI als technologie wordt gebruikt om te proberen om mensen op te lichten? Tegenkomen is een groot woord, maar wat we wel inmiddels zien is dat Die LLMs, die kan je downloaden op je eigen pc. En als je een krachtig pc hebt, kan je daar van alles mee doen. Ik kan via ChatGPT bijvoorbeeld vragen, maak van mij een phishingmail. Dan zal hij zeggen, dat ga ik niet doen. Maar als je een hele mooie mail wil maken voor een bepaald bedrijf, dan geeft hij het wel weer aan. Maar als je zelf zo'n LLM hebt op je pc draaien, dan kan je er natuurlijk van alles mee doen wat je zelf wil. En dat is best wel eng, want dan manipuleer je eigenlijk gewoon zo'n LLM. En krijg je de mooiste resultaten. In plaats van de code die bijvoorbeeld geschreven wordt om de boel te beveiligen, kan je natuurlijk ook zeggen van ja, schrijf code waardoor ik ergens kan inbreken. Ja, dat zijn zeker wel gevaren die er zijn. En het wordt natuurlijk steeds makkelijker om dit soort technologie toe te passen. Ja, en dat is inderdaad een probleempje. en daar moeten we echt voor waken. Dus dan komt hij weer, let gewoon ontzettend goed op. Daarom het programma. Het is een heel breed programma inderdaad, dat echt ingaat over de technologie, waaronder AI, maar ook gewoon algemeen inderdaad phishing en al de termen die uitgelegd worden, waar je op kan letten, two-factor-authentication er ook in. En het mooie is, iedere keer komen er nieuwe modules bij, want het houdt eigenlijk niet op, want de technologie gaat verder en het programma, inderdaad, digitale weerbaarheid, komt dus ook iedere keer met nieuwe modules. Dus dat is mooi om het top of mind te houden. Een vraag die bij mij opspeelt is dat er ook schijnt veel angst te zijn om eigenlijk te zeggen dat je slachtoffer bent. Kunnen jullie daar wat over zeggen inderdaad? Wat moeten mensen doen als ze slachtoffer zijn? En hoe krijgen we die schaamte eigenlijk weg om dit in de toekomst te gaan voorkomen? Dat is ook echt heel erg spijtig dat er zoveel schaamte zit. En ook heel veel mensen durven ook niet naar de politie te stappen. Dat heeft meerdere redenen. Vaak denken mensen, oh ik had het misschien moeten zien. of wat stom van me. Maar dat is het niet, want het is zo vernuftig tegenwoordig. En ook sowieso überhaupt... Dat zijn criminelen die je aandoen. Daar mag je aangifte van doen. Dus dat hopen we echt dat iedereen dat blijft doen of gaat doen. Meer gaat doen. En wat het ook is, is wij als politie zijn misschien ook nog niet helemaal goed ingericht op deze problematiek. Dus we horen wel eens van slachtoffers dat ze dan bij een willekeurig bureau naar binnen lopen om aangifte te doen en dat ze dan niet goed begrepen worden. Dus daar wordt ook hard aan gewerkt binnen de politie. Zodat ook dat van allerlei strafbare feiten aangifte kan worden gedaan. Dus we zouden vooral zeggen, schaam je niet. Iedereen kan dit overkomen. Echt iedereen. Het maakt niet uit wie, wat, hoe je bent. Dit zijn mensen die erop zitten om jou op te lichten. Dus we hopen echt dat die schaamte eraf gaat. Die victim blaming eraf gaat. Het is niet jouw eigen schuld. Kom vooral melden of aangifte doen. Als je portemonnee wordt gestolen, ga je ook naar de politie om aangifte te doen. En eigenlijk is dit ook gewoon je digitale portemonnee die gestolen is. Ik denk dat we nog best wel heel veel zien dat we denken dat dit vooral te maken heeft met ouderen. Dat is wel grappig. Ik wilde daar net op inbreken. Nou, doe maar. Wij, zoals we hier zitten, hebben de fysieke wereld nog meegemaakt. Kinderen, jeugd, jeugdigen, alles is gewoon digitaal. Fysiek opgelicht worden ze bijna niet meer. Wij kennen denk ik nog wel de voorbeelden van de zettertjes in de Telegraaf. Dat je wordt opgelicht en goed, van alles. Digitaal is het gewoon een stuk moeilijker. Daar kan je gewoon niks aan doen. En als dat je referentiekader is, dan wordt het ontzettend moeilijk om geen slachtoffer te worden. Dus je moet zo ontzettend goed opletten. Ja, en ik denk dat er ook nog een soort van discrepantie zit. We denken van de jeugd, die is namelijk heel digitaal vaardig. Maar die zijn heel vaardig in Snapchat, TikTok, dat soort dingen. Maar vanuit onderwijs weten we dat ze eigenlijk helemaal niet zo digitaal vaardig zijn. Kinderen kunnen klikken en klakken. Klikken is wel leuk. Die klikken en klakken overal op. Maar die weten totaal niet wat er onder het schermpje gebeurt. En die geloven van alles. En dan kom je ook weer van, hun referentiekader is de digitale wereld. Dus ja, het zal wel goed zijn. En ik denk, voor ondernemers moet je denk ik ook heel goed nadenken. Je krijgt ook een steeds jonger werknemersbestand. Dat je er niet vanuit mag gaan dat die allemaal maar zo digivaardig zijn. Nee, we hadden, nou gaat opa vertellen. We hadden vroeger het idee dat de jeugd, nou goed, het zou een generatie, twee misschien, Twee generaties duren dat we deze problematiek hadden. Maar we zien dus nu echt dat niet alleen oudere slachtoffers worden, maar ook juist jongere slachtoffers worden van cybercriminaliteit. Ja, ik kan me heel wat bij voorstellen. En als individu doe je aangifte? Hoe zit dat als organisatie, als bedrijf, als je daar last van hebt? Heb je dan hetzelfde? Het is eigenlijk precies hetzelfde. Alleen je doet namens het bedrijf aangifte. Er zal wel een persoon aangifte moeten doen. Kan je niet door een AI-botje... Nee, nog niet. Nee, en als bedrijven daar ook hulp nodig bij hebben... of iets, of met complexe cybercrime-zaken zitten... dan kunnen ze ons ook altijd benaderen. Onze LinkedIn is open. Dus kom vooral op de lijn. We zullen het ook wel hier aan jullie doorgeven. Ja, precies. We kunnen dingen ook in de show notes even opnemen. Wat zouden nou de top drie tips zijn... die je mee zou willen geven aan luisteraars... die hiermee te maken hebben. Laten we eens kijken richting juist die kinderen. Daar wordt misschien iets minder aandacht aan besteed. Wat ik sowieso zou willen adviseren, als het inderdaad kinderen zijn tussen de acht en twaalf, daar heb je een heel mooi programma Hexhield voor. Dan word je eigenlijk als kind opgeleid tot cyberagent. Dan word je als het ware collega van mij. Oh, wat leuk. Van Frederiek. En daar heb je dus allemaal lessen waarin je wordt geleerd van hoe je je op het internet kunt gedragen. Dat is al een hele mooie basis, denk ik, om het internet op te gaan. Daarnaast denk ik, als je 2FA kan gebruiken, oftewel tweestapsverificatie of MFA, gebruik het. En controleer alles goed. En cyberschaamte bestaat niet. Ja, dat is een hele goede. En ook nog, wij met kinderen ook van, praat ermee ook over met je ouders. Want wij spreken ook met jonge organisaties en alles. Je hoort vaak van hoe was het op school? Hoe was je dag vandaag? Vraag ook als ouder, hoe was je dag online vandaag? Oh ja, dat is een goede vraag. En nemen is mee. Vertel is, laat eens even zien wat je dan allemaal doet. En met wie praat je? En weet je wel wie dat is? En als dat niet zo is, spelen jullie dan onschuldig? Een spelletje of is het? Waar hebben jullie het dan over? Dus dat zijn ook wel dingen waarvan we echt denken, het zijn kleine dingetjes, kleine zinnetjes, maar die je ook als ouder kan meenemen in je opvoeding naar je kind toe. En ook als kind dat je kan zeggen, ik kan hier ook wel met mijn ouders over praten, of met mijn zus, of met mijn broer, of met iedereen. Als dat al bij kinderen gebeurt, hopelijk neem je dat mee in je ontwikkeling, dat je eigenlijk continu daar de conversatie over houdt, om het gesprek gaan te houden. Want ook daar zal de technologie over jaren weer veranderen. De criminelen zullen zich ook weer aanpassen aan wat er op dat moment is. En word niet direct boos of ga straffen uitdelen en dat soort dingen. Het zijn ook kinderen die ontdekken ook. Dat hebben wij ook in de echte wereld gedaan. Dat doen zij ook in de echte wereld. Maar ze doen dat ook momenteel in de digitale wereld. Dus daar kunnen inderdaad dingen gebeuren. Dus hou het gesprek open en blijf gewoon eerlijk tegen elkaar. Daar heb je veel meer aan dan het vingertje. Dat mag niet. En dan gaan ze het juist doen. Dat zien wij als politie. Ja, ik vind het echt een hele goede tip. Want ik kijk wel eens over de schouder mee, welk spelletje ze spelen. Maar eigenlijk de vraag, hoe was je dag in de online wereld? Ik denk eigenlijk wel, ja, het is heel eenvoudig. Ja, en het verbaas je ook hoeveel kinderen vertellen. Die vinden het alleen maar hartstikke leuk om daarover te praten. Snap ik. Dus wij zien het allemaal nog een beetje als gescheiden. Voor hun, wat Baand ook zei, het is helemaal in hun hele leven, in hun hele bestaan geïntegreerd. Dus dan is dat ook doodnormaal hoe er gepraat wordt via de app of via het snap of via TikTok. Dan ook met in real life. En je hoort ook bijvoorbeeld dat we steeds meer mensen belschaamte hebben. Omdat ze het lastig vinden om te bellen. En dan merk je ook van, wow, dat is natuurlijk een hele andere generatie die eigenlijk niet meer belt. En dat vinden wij dan ook weer doodnormaal. Dus dan is het weer van, oké, dat vinden zij dan weer spannender. En dan kan je ze misschien meenemen met bellen. Kloven dicht is het eigenlijk. En ik zie jou... We hebben daar ook een stellingenspel voor. Maar die liggen nu net even wat achter jou. Zou jij die kunnen pakken? Ja, zeker. Dan stel ik in de tussentijd nog een vraag. Want dan ga ik toch nog even weer naar de ondernemers en bedrijven. Wat ik de laatste tijd zag, is omdat de beeldgeneratie wordt nu zo goed. Dus we hebben het niet alleen over het zien of het iets van mensen is, maar dat je nu ook heel makkelijk in het Nederlands bijvoorbeeld bonnetjes kan genereren. Dat je schade aan je auto eigenlijk kan laten, nep erop kan laten zetten. Dus er zal denk ik ook heel veel verzekeringsfraude gaan plaatsvinden. Hoe zien jullie dat? Ik moet je heel eerlijk zeggen, ik ben het nog niet tegengekomen, maar ik kan me het levendig voorstellen dat het gaat gebeuren. Het enige wat ik kan zeggen is, het doen van een valse aangifte is nog steeds strafbaar. Niet alleen bij de verzekeringsmaatschappij, want daar word je gewoon uitgekickt. Je komt op een zwarte lijst terecht en je kan je gewoon nergens meer verzekeren. Of tegen een ongelooflijk hoog bedrag. Maar ook als je valse aangifte doet bij de politie, kan je ook nog eens vervolgd worden door het Openbaar Ministerie. Voor het doen van een valse aangifte. En dan kan je ook pittige boetes voor krijgen. En is dat dan een misdrijf? Ja, het is een misdrijf. Dus dat is wel heel serieus. Ja. Nu zie je veel grapjes online gaan, maar heb dit besef alsjeblieft met z'n allen inderdaad. Ja, we hebben ook stellingen. Kijk, uiteindelijk gaat het over, jij zei het al met je kinderen, maar dat geldt eigenlijk overal, dat het heel handig is om over deze technologie te praten. Wat hebben wij? We hebben een kaartspel, die kunnen de mensen ook gewoon gratis bestellen. Dan hoeven ze alleen maar even een mailtje te sturen. Dan krijg je het gewoon opgestuurd. En het idee is dat je die stelling met elkaar bespreekt. Je kan het er mee eens zijn en oneens zijn. Maar het gaat er dan juist om hoe je dan de kennis met elkaar uitwisselt. Dus wij willen eigenlijk zo'n stelling ook aan jullie voorleggen. Oké, benieuwd. wetgeving en beleid is het thema en hij heeft geschud random cards AI gegenereerd nee en de stelling lijkt als volgt strengere regulering is nodig om datamisbruik door generatieve AI tegen te gaan? Ja, ik denk het wel. Alleen ik heb ook niet het antwoord. Maar ja, ik denk zeker dat dat beter gereguleerd moet worden. Op bepaalde vlakken zeker. Alleen we moeten niet voor gaan zorgen dat je daardoor ontwikkeling tegen gaat. Dus de digitale ontwikkeling, dat moet wel door kunnen blijven gaan. Maar dat er op bepaalde vlakken een regulering moet komen, daar ben ik het ook wel mee eens. Ja, ik denk dat als we ook kijken naar alle grote techbedrijven, hoe zij eigenlijk zonder regulering zo groot konden worden. En dat we daar nu ook wel echt heel veel nadeel van zien. Dat we nu dan, en volgens mij is de Europese Commissie hier ook wel echt mee bezig. Om te kijken in wat voor kaders dit gereguleerd kan worden. Maar ja, dan is het alleen Europa. En dan heb je nog wel de afhankelijkheid van andere grootmachten. Maar ik denk dat het wel goed zou zijn als er echt goede checks en balances in place zijn. Voor dit enorme monster wat eigenlijk al uit de fles is. Of ja, monster. Het is ook iets geweldigs, want het geeft ook heel veel. Maar de geest is al uit de fles. Dus nu kijken van waar en hoe en wat kan je nog doen. Om het een beetje te reguleren ook voor de toekomst, voor de jeugd, voor iedereen, voor minderheden, voor alles. Ik denk dat dat heel belangrijk is. Zelf hoe ik er naar kijk, ik vind het eigenlijk best wel apart. Wij zitten hier vandaag ook rondom digitale weerbaarheid. Maar dat gaat eigenlijk ook naar een soort van weerbaarheid ten opzichte van die big tech bedrijven. Want daar hebben we het ook over. Dat heel gek is dat we eigenlijk iedereen individueel moeten opleiden. om weerstand te bieden tegen dit soort enorm grote ondernemingen. Terwijl, ja, ik zou het logischer vinden om te zeggen van, ja, maar dit mag eigenlijk gewoon niet. Dat is dus ook wat ik net in het begin zei, dat er zoveel verantwoordelijkheid ligt bij de eigen werk. Je moet aan zoveel dingen denken. En ik denk ook dat dat als overheid daar veel meer op ingespeeld moet worden. Ik heb het antwoord niet hoe en wat, alleen, ja... Barend gaat hem geven. Ik zit er wel over naartoe. Kijk, we hebben natuurlijk heel veel wetboeken in Nederland. En we mogen heel veel dingen wel, we mogen heel veel dingen niet. En van de dingen die we niet mogen, gebeuren toch. Dus het wil niet zeggen dat als je het heel erg goed gaat reguleren, dat het niet gebeurt. En je moet het denk ik niet doodslaan, om het zo maar te zeggen. Want het biedt ook kansen. Oh ja, en welke kansen zie jij? Ja goed, met data kan je natuurlijk ook heel veel dingen doen. Met AI kan je heel veel positieve dingen doen. We hebben nog wel eens de neiging om ons alleen maar te focussen op de negatieve dingen. Maar goed, medische onderzoeken met AI gaan stukken sneller. Dus medicatie wordt veel sneller gevonden door AI. Dat soort zaken. Dus pak ook de positieve kant. Kijk niet alleen naar het negatieve. Heb je voorbeelden in de praktijk waar AI wordt ingezet om eigenlijk te voorkomen? Diefstal of cybercrime. Helpt AI daar op dit moment al bij? Ik weet dat sommige cybersecuritybedrijven AI inzetten juist om te controleren de logs. Wat komt er binnen? Wat gebeurt er allemaal op mijn systemen? Die herkennen dat gewoon vele malen sneller dan op de oude manier zoals ze het deden. Dus die gebruiken het zeker. Interessant. Ik ben eigenlijk ook wel benieuwd. Even misschien zelfs wel gewoon buiten jullie werk van de politie. Dus als je naar deze technologie kijkt, we worden er allemaal door geraakt. Negatief, maar zeker ook positief. Goed dat je dat aanhaalt. Hoe zou een soort van AI-systeem er, als je helemaal vrij zou denken, eruit zien? Die dan misschien een maatschappelijke bijdrage levert. Maar ik geef jullie daar even bedenktijd voor. Die me droomt een leven vol gemak. Technologie die alles doet waar we van dromen. Geen grenzen meer, niets houdt ons nog tegen. Het leven zoals wij het altijd wilden beleven. Hebben jullie twee een idee? Nou, ik heb wel een idee wat eigenlijk nu al gebeurt. dat is bij mijn oma. Die zit in zo'n verzorgingshuis. En die heeft zo'n chat, zo'n robot. En die vraagt elke dag hoe het gaat. Het is niet een robot, maar het is een soort van iPad waar ze dan tegen praat. En die wordt op haar ingespeeld en alles. En dat geeft haar al zoveel minder gevoel van eenzaamheid. Dus ik denk dat daarin AI ook wel echt een rol in kan spelen. Ja, het is een beetje dystopisch als je die film Heur weer hebt gezien. Maar dat je wel denkt van de persoonlijke aandacht van een computer. Het klinkt heel gek, maar het klinkt helemaal gek, want het gebeurt gewoon al. Dat werkt dus wel bij haar dan, bij die oudjes daar in dat huis. Ze vinden het allemaal zalig en gezellig en leuk. En dan denk ik toch wat mooi dat dat er is. Praten met een man of met een vrouw? Ze praten met een vrouw. Oh, wat leuk. Ja, ja, ja. Ja, volgens mij heb je zelfs ook al AI bots waar je een relatie mee kan beginnen. Ja, wat vind je daarvan? Het zou niets voor mij zijn, maar als daar de markt is voor mensen die zich eenzaam voelen, ja, waarom niet? Ja, misschien maakt het alles ook wel weer nog eenzamer. Dat kan natuurlijk ook. Ja, het kan alle kanten op. Maar ja, ik denk, AI, ik heb ook zelf persoonlijk heel veel zin in de zelfrijdende auto. Want ik kan heel slecht auto rijden. Als politie is dat echt ook... Dat mag ik eigenlijk niet te hard doen. Maar ik ben er gewoon echt niet goed in. Die dingen liggen je of niet. Ik dacht dat ze er al lang zouden zijn. Maar daar kijk ik naar uit. En ook dat je geen files meer hebt. Dat er veel alles beter voor het milieu. Dat zou lekker zijn. Dat je gewoon kan instappen. Je gaat ergens naartoe. Dus dat lijkt me zalig. Het is niet echt een maatschappelijk probleem dit. Ik denk dat we heel veel tijd voor andere dingen krijgen als dat wordt geregeld inderdaad. Ik zelf zou graag de was, de vaatwas. Tijdens het auto rijden? Nee, dat is ook voor me gebeurd inderdaad. Dat is de automatisering van die stap inderdaad. Tijdens het auto rijden, prima. Ook goed. Mijn huis zit vol met allemaal snufjes en dat soort dingen. Dus als ik al in de buurt van mijn huis kom, dan gebeurt er van alles. Komt het huis dat leven? Nou, inderdaad. Of als ik juist weg ga en het is 's avonds, dan komt hij ook tot leven. En dan gebeuren er een aantal zaken. Dat maakt het wel een stuk makkelijker. Maar je stelde net de vraag. Toen zat ik echt te denken van, wil ik nou nog verder doorgaan? Dat het nog allemaal makkelijker wordt? Weet ik niet. Dan zit je straks alleen nog maar ergens op een bank. En met je telefoon doe je niks meer. En alles om je heen gebeurt maar. En dan heb je inderdaad misschien wel meer tijd. Voor wat? Ja, nou ja goed. Ik zou lekker gaan sporten. Het is weer hardloop dit seizoen. Die film Wall-E, die is zo goed als je erover nadenkt. Dat ze zo vroeg over... Het is een best wel oude film alweer nu. En dan is al die loge mensen die zo zitten... En dan maar alles zit eigenlijk alleen maar op all-inclusive vakantie... En denken niet meer na. Ik hoop niet dat het die kant op gaat. Vast niet. Het mooie is, wij zijn er met z'n allen bij. Of we die kant op gaan. Dat vind ik het mooie van de film. Die ons beelden schetsen of we dat willen of niet willen. Maar laten we met elkaar in gesprek blijven. Een beetje een thema nu ook. Willen we die kant op? Ja of nee? En wat kunnen we eraan doen? Gelukkig zijn we er nog inderdaad. En met het maatschappelijke probleem wat je zei. Dat op te lossen. Dat is dan los van eenzaamheid. Maar als we kijken naar criminaliteitsbestrijding. Er zijn nu heel veel zedenzaken. Eigenlijk veel grote. Dat is echt een heel groot probleem. En dat blijft maar groeien. Ik zou ook willen nadenken van dan met... Dat doet Off Limits heel goed. Dat is een partij die werkt met allerlei manieren tegen online seksueel geweld. En dan kijken van wat zij nog meer met AI kunnen doen om het in te zetten om dat tegen te gaan. En natuurlijk ook met de politie. Maar er zijn allerlei goede initiatieven. En ik ben benieuwd van hoe we dat kunnen inzetten. Met seksueel geweld, zeg maar fysiek, maar ook online seksueel geweld. Ik denk dat daarin nog veel te vinden is. Mooie toepassing lijkt me. Wat is eigenlijk een vraag die we niet gesteld hebben? Eet je mikkers. Ik zet jullie even aan het werk. Dan ben je ambtenaar. Je kan je niet rustig naar buiten kijken. Ik zal even de ruimte schetsen. We zitten in een kleedkamer met allemaal mooie lampjes voor make-up spiegels. Jullie zitten fijn op de bank. Ik ben wel benieuwd, wat zouden jullie zien als voor de politie? Waar zij AI moeten inzetten of beter moeten inzetten? Waar hebben jullie ideeën over? Oh ja, dat vind ik wel een hele goeie. Ja, je denkt heel snel aan preventie. Maar dan kom je ook wel heel snel in allerlei ethische vraagstukken uit. Maar als die twee gecombineerd zouden kunnen worden... dat zou ik wel heel erg mooi vinden. Maar ik heb niet even zo concreet... Nee, want komen jullie ook al in je werkveld voorbeelden tegen? Bijvoorbeeld uit andere landen waarin AI veel meer door de politie wordt toegepast of iets? Ja, maar dan vind ik dan wat minder fijn. Bijvoorbeeld in Engeland hebben ze voorspelmodellen van waar de grootste kans is dat er criminaliteit gaat plaatsvinden. Dan gaan ze bepalen waar de politie in Londen, in welke wijken, ze meer of minder politie naartoe sturen. Aan de ene kant zou het preventief kunnen werken. En aan de andere kant kan het ook een heel erg zelfversterkend effect krijgen. Want als je ergens naar op zoek gaat, dat weten jullie denk ik, dan vind je ook makkelijker iets. En als je dat weer gaat invoeren, dan krijg je een zelfversterkend effect. Ik vind dat persoonlijk ook lastig. Dat is ook heel moeilijk. Ideen die bij mij op komen poppen, maar goed, dat is een beetje breed denken zonder even limitaties, is eigenlijk een co-collega die eigenlijk met je meegaat. Ik zie heel vaak nu een camera's hier bij de politie. Die je dus kunnen ondersteunen. Bij het zien en niet zien van bepaalde situaties. Omdat je heel erg gefocust vaak denk ik rondgaat. Dat je daar eigenlijk een extra collega hebt om mee te sparren. Dus dat je niet met z'n tweeën, met z'n drieën of met z'n vieren eigenlijk. Naar de situatie kijkt. En elkaar kan challenge ook. Van goh, in deze situatie heb je dit gedaan. Waarom is het hier anders? Dus dat je eigenlijk een soort van sparringpartner hebt. Om de ondersteuning te bieden. Echt een heel goed idee. En ook met bepaalde weerstanden. Als je ermee te maken krijgt en je weet even niet hoe te reageren. Dat je bijvoorbeeld even kan vragen. Wat voor antwoord kan ik nu geven? Wat voor reactie kan ik nu geven? Maar reset je hem dan ook iedere keer als je hem weer mee op straat neemt? Ja, kijk, dat is even de vraag. Hoe gaat de bias in en dat soort zaken? Daar zullen we over na moeten denken. Maar dat zeg ik, ik zit nog niet in de limitaties. Dat soort zaken zullen dan wel uitgedacht moeten worden. En een andere variant dat ik dacht van, jullie hebben ook volgens mij best wel veel verslaglegging. Dus hoe zouden we daarbij kunnen helpen? Met beeld, interviews van wat heeft er vandaag plaatsgevonden? En dat transcriberen en dat weer valideren. Dat zie ik een beetje hetzelfde in de zorg. Er zit ook heel veel administratielast. Als we dat makkelijker zouden kunnen maken. Maar nog wel de toetsing kunnen hebben van de persoon die de ervaring heeft gehad. Je hebt natuurlijk heel veel applicaties die ontzettend goed samenvattingen kunnen maken. Wij gebruiken ze nog niet, maar dat zou wel een ontzettend mooie tool zijn om die hele grote dossiers, die je eventueel opmaakt met duizenden processen voor balen, dat daar een goede samenvatting voor wordt gemaakt. Ik denk dat het inderdaad een mooie tool zou zijn. Ik ben namelijk groot fan van de politieafleveringen van Maastricht en dergelijke tv's. En dan zie je inderdaad dat een klein incident best wel lang op kantoor terecht kan komen. En als we daar inderdaad dus efficiënter en makkelijker mee kunnen werken, kan je weer eerder op straat, zeg maar. Dus dat zou heel mooi zijn. Als we alles wat we besproken hebben, zouden moeten samenvatten, dan beginnen we volgens mij eerst bij die digitale weerbaarheid, wat je zegt van, let goed op. Help me even mee. We hebben een gezonde digitale achterdocht, eigenlijk. Hoe je dat ook in het fysieke wereld hebt. Probeer altijd degene met wie je praat online of met wie je van doen hebt te verifiëren. Praat ik wel met degene waarvan ik denk dat ik mee praat. Nou ja, wij zeggen altijd... En daar hoorde ik laatst gewoon een heel eenvoudige spreek, gewoon een woord met elkaar af. Precies. Die je alleen... Dat is een geheim woord. En dat kan iets heel eenvoudig zijn die je alleen... Ja, die je alleen elkaar dan weet. Dan kan dat dan zo helpen. Precies. Het is gekken dat we dit moeten doen. Dan direct op tafel leggen. Hebben jullie dat? Met iemand? Zo'n code woord afgesproken? Ik heb het niet met mijn zoon. Nee, eigenlijk met niemand heb ik het. Maar ik weet ook honderd procent zeker. Als mijn zoon mij bijvoorbeeld via WhatsApp iets zou vragen om geld. Dan ga ik hem bellen. Maar dan ga ik hem toch even door. Dan heb je hem de voice clone. En hij zegt, pa, ik sta hier en ik sta langs de snelweg. Het is een groot probleem, de auto is kapot. Dan stel ik hem op dat moment een vraag. De ambulance komt er zo aan. Heel mooi, ik kom naar je toe. Nee, maar dan stel ik op dat moment een vraag die hij alleen maar moet kunnen weten. Dus dat wel. Dat is nog een goede tip, even kijken. Code word, controle vraag. Tweestapsverificatie. Ja, zeker. En... Conversatie. Dus met elkaar praten, met je kinderen praten. Ook niet denken dat het alleen maar rondom ouderen gaat. Nou, super bedankt dat jullie dit wilden doen. Heel erg inzichtelijk. Ik heb er in ieder geval zelf ook weer wat van geleerd. Dus dank jullie wel. Helemaal top. Dank jullie wel. Ga gedaan, bedankt voor het respect. Wederzijds. Leuk dat je weer luisterde naar een aflevering van AIToday Live. Kijk eventjes in de show notes. Want alles wat gezegd is, daar nemen wij linkjes voor op. En ik zou zeggen, stay safe. Of in het Nederlands, blijf veilig. Tot de volgende keer. [Muziek]