AI in het hoger onderwijs: hoe universiteiten veranderen

Studenten op de Erasmus Universiteit gebruiken AI voor hun werk. Docenten passen hun lessen aan, een hele universiteit verandert door deze technologie. Vanessa Abel leidt het AI-integratieprogramma dat kijkt hoe deze verandering menswaardiger kan. Jos van Dongen leidt het Data Collaboratory House of AI bij dezelfde universiteit. Hij bouwt toepassingen en organiseert workshops voor docenten die hun coachrol moeten leren. Hier zijn Vanessa en Jos. Joop: Leuk dat je weer luistert naar een nieuwe aflevering van AIToday Live. Joop: Ik ben Joop Snijder, Head of AI voor Info Support. Niels: En ik Niels Naglé, Area Lead Data & AI bij Info Support. Joop: We hebben vandaag twee gasten in de studio, Jos van Dongen, Vanessa Abel zeg ik het goed. Joop: Normaal gesproken vraag ik dat eigenlijk eerst even van tevoren. Joop: Maar dat hebben we jou niet gedaan, sorry daarvoor. Joop: Voordat we beginnen, zouden jullie je eerst even willen voorstellen. Joop: Vanessa, als jij zou willen beginnen. Vanessa: Ik ben Vanessa Abel. Vanessa: En als mens zijnde ben ik altijd geïnteresseerd geweest in technologische innovatie. Vanessa: En op dit moment leidt ik als programmamanager AI een integratieprogramma. Vanessa: Een AI-integratieprogramma voor de Erasmus Universiteit. Jos: Jos van Dongen, directeur van de Erasmus Data Collaboratory House of AI. Jos: Helemaal vol. Jos: Laatste tijd vooral met dat laatste deel bezig, ook in het kader van het AI-integratieprogramma. Jos: Het leidt twee teams, één meer gericht op data en AI, andere op immersive technologies. Joop: Wat zijn, ik denk dat niet iedereen de term immersive technologies kent. Joop: Wat is dat? Jos: Dat is de verzamelterm voor alles wat met virtual reality, augmented reality, mixed reality, holografie. Jos: Dus we hebben ook een holo room bij ons in het gebouw staan. Jos: En een holo box staat er ook nog. Joop: Wat is een holo box? Jos: Dat is een soort projectie van een 3D-projectie van objecten of mensen. Jos: Dus dan kun je ook iemand die aan de andere kant van de wereld de college aan het geven is, kun je laten zien alsof die er staat. Niels: Is dat ook zoals de artiesten nu op het podium soms staan, zo'n dingen. Jos: Ja, de holo box is wat beperkt als een klein ding. Jos: Maar daar moet je wel aan denken. Jos: Daar kunnen we een klein dansje in doen. Joop: Vanessa, zou je wat kunnen vertellen over het programma dat je leidt. Vanessa: Ja, we zijn bijna twee jaar geleden zijn we begonnen met het vormen van ontwikkelen van een AI-strategie. Vanessa: En het doel is op eigenlijk een menswaardige manier AI te integreren. Vanessa: Dus je moet je feitelijk voorstellen, AI, inderdaad, als tool is één onderdeel. Vanessa: En dat kan je ook zien als een implementatietraject. Vanessa: Maar waar we eigenlijk als universiteit naar aan het kijken zijn van hoe verandert onze manier van werken, hoe verandert het leren, hoe verandert de mens-machinerelatie. Vanessa: En dat wil je feitelijk direct toepassen om te kijken waar de waarde ligt. Joop: En is dat dan integreren in het onderwijs? Joop: Is dat integreren in het werk, is het integreren in de maatschappij. Vanessa: Het is eigenlijk alle drie. Vanessa: Het is onderwijs, onderzoek. Vanessa: Ook bedrijfsvoering voor een gedeelte. Vanessa: En vooral ook in onze samenwerking met externe partijen, dus ook de maatschappij. Joop: En welke verandering zie je nu al in het onderwijs dan? Vanessa: Ten eerste zien we heel veel dat studenten gebruik maken van Gen AI. Vanessa: Dat is de eerste verandering. Vanessa: En daar moeten ook docenten aan wennen. Vanessa: Je krijgt ook te zien dat docenten gaan wennen aan een andere manier van lesgeven. Vanessa: Feitelijk gaat het langzaam aan verschuiven naar een soort coach. Vanessa: In eerste instantie waren ze een zender van kennis. Vanessa: Kennis overdragen, maar nu ga je toch echt toe naar een bijna een curator en een coachrol. Vanessa: Dat zie je nog niet heel duidelijk, maar je ziet wel de beweging zich inzetten. Vanessa: En als laatste zie je ook nog, en dat zijn eigenlijk de grote ontwikkelingen op dit moment. Vanessa: Dat de vaardigheden die studenten nodig hebben voor de toekomst en de banen die gaan veranderen, dat die meer een rol gaan spelen. Vanessa: Misschien zelfs meer dan kennisoverdracht. Niels: En wat zijn dan die vaardigheden die ze echt nodig gaan hebben? Vanessa: Ja, dat kan per opleiding verschillen, maar door de bank genomen moet je denken aan digitale geletterdheid, zoals we dat noemen. Vanessa: En dan moet je denken aan AI-geletterdheid, datageletterdheid. Vanessa: En ook privacygeletterdheid, want je moet weten wat je wel en niet in de tools kan stoppen. Vanessa: En verder moet je meer denken aan soft skills. Vanessa: Dus communicatie, dingen presenteren, ook visualiseren, samenwerken, kritisch denken. Vanessa: Vooral dat laatste wordt ook op de universiteit heel erg gepromoot. Vanessa: En dat willen we vooral nu. Vanessa: Met name door AI. Vanessa: En alles wat eruit komt, en willen we vooral dat de studenten die ze heel erg gaan kijken naar wat voor output creëert deze AI en wat daarvan is waar of niet waar kan ik gebruiken en hoe pas ik het toe. Niels: En hoe train je dat, dat kritisch denken? Niels: Want ja, we hebben het hier vaker over gehad en we vinden het heel belangrijk onderwerp, maar hoe leid je studenten daarin op? Vanessa: Dat gebeurt op dit moment feitelijk door studenten door te laten vragen in de vorm van een reflectie. Vanessa: Wat voor output wordt nu gecreëerd? Vanessa: Hoe zorg je ervoor dat datgene wat er wordt gezegd dat je dat dubbelcheckt. Vanessa: Waarom zou dit waar zijn en niet waar? Vanessa: Dus je haalt verschillende invalshoeken erbij. Vanessa: En die ga je in de vorm van een reflectie ga je feitelijk testen. Vanessa: En eigenlijk doorvragen op die manier. Joop: Ik heb vorige week heb ik er een vorige week had ik een aflevering de deur uit gedaan. Joop: Ja, dat is trouwens wat langer geleden. Joop: Wanneer we dit opnemen, er zit wat tijd tussen. 81 Joop: Maar een tijdje geleden laat ik het zo zeggen, heb ik een aflevering gedaan over kritische denken. 82 Joop: En daar gaat dit ook over. 83 Joop: Maar is dit deel wat jij vertelt, is dat eigenlijk wel kritisch denken of is dat gewoon nakijken, reviewen van het werk wat je gedaan hebt. 84 Vanessa: Nee, het gaat wel een laag dieper. 85 Vanessa: Nakijken is wat mij betreft dat kan je ook door een AI tool laten doen. 86 Vanessa: Maar als het echt gaat om de kern van waar de kennis vandaan komt, hoe dat is samengesteld, hoe dat zijn toepassing vindt in de echte wereld. 87 Vanessa: Daar moet je toch echt wel wat meer over na gaan denken en dan eens nakijken, dat komt niet meer daaraan te pas. 88 Vanessa: Een stapje verder de lagen diep. 89 Joop: En hoe moet ik dat dan zien? 90 Joop: Wat gebeurt er dan? 91 Joop: Wat is die diepere laag? 92 Vanessa: Wij doen dat nu. 93 Vanessa: Daar zijn we dus met pilots zijn we bezig om te kijken van hoe kunnen studenten op een andere manier kritisch gaan denken. 94 Vanessa: En dan dat gebeurt vaak in de vorm van reflectie. 95 Vanessa: En daar komt bijvoorbeeld ook vanuit de filosofiehoek komen daar theorieën, filosofieën aan te pas. 96 Vanessa: En die kan je feitelijk toepassen op een casus. 97 Vanessa: En dan krijg je echt ook wel een vorm van interdisciplinair denken. 98 Vanessa: En aangeven van vanuit welke invalshoek ga je eigenlijk nu handelen en waarom? 99 Vanessa: En is dat wel de juiste keuze? 100 Vanessa: Het is ook een vorm van keuzes maken. 101 Vanessa: En daar moet je studenten in die zin in de vorm van essays in de vorm van dialoog onderling peer to peer learning in gaan trainen. 102 Joop: Maar dan schrijven ze ook over de reflectie, over de reflectie, of dat of zie ik dat dan verkeerd? 103 Vanessa: Ze schrijven over eventuele output van een AI model. 104 Vanessa: Op basis van een theorie. 105 Vanessa: En vervolgens moeten zij gaan aangeven van uit welke invalshoek is dit beredeneerd. 106 Vanessa: Is dit volledig? 107 Vanessa: Kunnen dat testen in de praktijk? 108 Vanessa: Hoe gaan we dat testen, welke data komen daaraan te passen. 109 Vanessa: Dus zo ga je steeds dieper lagen. 110 Vanessa: En dat wil ik dus met dit gaat verder dan nakijken. 111 Joop: Nee, dan begrijp ik het ook. 112 Joop: Dankjewel daarvoor. 113 Niels: Ik was nog even nieuwsgierig. 114 Niels: Je zegt van verschillende perspectieven bekijken. 115 Niels: Zie je daar ook een beweging dat er dus meer verschillende onderwijsdisciplines bij elkaar gaan komen om die perspectieven bij elkaar te brengen en daar van elkaar te leren, of is dat is dat nog wat verder in de toekomst? 116 Vanessa: Het is het is een hoop. 117 Vanessa: Het is mijn hoop in dit geval. 118 Vanessa: Wat je nu ziet is dat de vragen die uit de maatschappij komen, de hulpvragen, die zijn complexer dan één discipline. 119 Vanessa: Het is niet alleen maar economie. 120 Vanessa: Het is niet alleen maar rechten. 121 Vanessa: De wet. 122 Vanessa: Het is breder dan dat. 123 Vanessa: Dus je moet ook verder gaan kijken naar andere disciplines. 124 Vanessa: En die moeten uiteindelijk wel als invalshoeken bij elkaar komen in een hopelijk interdisciplinaire vorm. 125 Vanessa: Dus ik zie dat echt wel in de toekomst meer gebeuren. 126 Vanessa: En vanwege de complexiteit. 127 Vanessa: Maar ook vooral de snelheid van veranderingen. 128 Joop: En Jos, hoe verhoudt jouw werk zich ten opzichte van die van Vanessa? 129 Jos: Wij zijn meer het lab. 130 Jos: Dus bij ons worden toepassingen ontwikkeld, workshops georganiseerd. 131 Jos: Ook de docenten en academic directors meegenomen in die nieuwe ontwikkelingen om er inderdaad voor te zorgen dat ze die coaching een rol in kunnen vullen. 132 Jos: Want je merkt de ontwikkelingen gaan echt bizar snel. 133 Jos: En ik geef ook regelmatig tech-updates voor een gemeen publiek, ook voor onze IT-mens om te laten zien wat er allemaal kan. 134 Jos: Mensen hebben geen idee. 135 Jos: Dus ik een week weer een bijeenkomst en dan staat er. 136 Jos: Ik zal het heel vaag houden, maar een docent vertelde van AI, nee, ik probeer er zo ver mogelijk van af te blijven, weet ik van, jij zit in dit vakgebied. 137 Jos: Jouw werk bestaat over vijf jaar niet meer, heb je dat wel door, weet je wel wat er aan zit te komen. 138 Joop: Hoe reageert zo iemand daar dan op? 139 Jos: Verdedigend. 140 Jos: Nee, dat kan niet. 141 Jos: Ook gewoon de realiteit ontkennen. 142 Jos: En ik zie, er zijn natuurlijk heel veel dingen mis met AI. 143 Jos: Kijk alleen maar naar klimaatimpact en de hele financiële ellende, de privacy, de security, noem het allemaal op. 144 Jos: Maar aan de andere kant, de toepassingsmogelijkheden zijn enorm. 145 Jos: Zelfs nu al. 146 Jos: Volgens mij komt die van, ik weet niet of die van jullie afkomt, maar de AI die je vandaag gebruikt, is de slechtste die je ooit zult zien, of waar je ooit mee zult werken. 147 Jos: Als ik alleen al zie, een aantal problemen zijn al eigenlijk opgelost. 148 Jos: Dus applicaties ontwikkelen, geen enterprise systemen, zover zijn we nog niet. 149 Jos: Maar je kunt gewoon in een paar uur tijd een behoorlijk professioneel uitziend werkende toepassing kun je maken. 150 Jos: En daar hoef ik geen programmeur voor te zijn. 151 Joop: Dan wil je misschien zo direct op terugkomen, maar ik wil nog even naar dat onderwijs. 152 Joop: Want wordt het onderwijs nou ook kwalitatief beter met AI? 153 Jos: De tijd zal het leren, ik zou bijna zeggen Felienne, kom er maar even niet. 154 Joop: Die spreken we dan aankomende tijd. 155 Jos: De meningen erover zijn, zijn ernstig verdeeld. 156 Joop: Ja, daarom vraag ik het ook. 157 Joop: Want wordt er onderzoek naar gedaan? 158 Vanessa: Ja, zeker. 159 Vanessa: Waaronder dus Felienne. 160 Vanessa: Maar er zijn meerdere vormen van onderzoek, ook gewoon in de praktijk op het gebied van ethiek. 161 Vanessa: Is dit wel de wijze waarop we onze studenten onderwijs willen geven? Vanessa: En ik denk dat dat best wel existentiële vragen zijn voor het onderwijs. Joop Snijder: We zakken ook steeds verder weg in de lijstjes van hoe goed het onderwijs, of tenminste, hoe goed de leerlingen het doen ten opzichte van andere landen. Joop Snijder: En dan is het wel de vraag van voeg deze technologie dan wat toe. Vanessa: Dat is ook een van de belangrijkste onderdelen van dit programma. Vanessa: Op welk moment op welke manier kan AI waarde toevoegen in het onderwijs, maar ook voor onderzoek en voor het werk. Vanessa: En dat is op dit moment voor ons nog een groot vraagteken. Vanessa: Dat gaan we in de loop van de komende vier jaar hopelijk gaan we daarvoor de universiteit in ieder geval een antwoord op formuleren. Jos: Het ligt er denk ik ook aan hoe je de AI tools inzet. Jos: Als ik naar mezelf kijk, ik heb de afgelopen anderhalf jaar meer en sneller geleerd dan ooit daarvoor. Jos: Omdat je toegang hebt tot hele specifieke kennis op elk gewenst moment. Jos: Dat hebben we nooit gehad. Jos: Dus ook om een probleem op te lossen, ja, vroeger kan je gaan googlen als je heel lang bezig. Jos: Nu gaat dat veel sneller. Jos: Maar het is wel belangrijk om altijd heel kritisch te blijven, want ja, er wordt een oplossing gesuggereerd door naar AI van nou, waarschijnlijk is het dit aan de hand, probeer dit is. Jos: Ja, wacht eens even, als ik dit probeer, dan gaat waarschijnlijk daar wat omvallen, weet je dit wel heel zo. Jos: Oh ja, ja, ja, goed dat je dat aangeeft. Jos: Heel veel mensen zullen niet die kritische vraag stellen, of die toetsingsvraag van weet je zeker dat dit een goed idee is, of weet je zeker dat dit de laatste versie is, wacht eens even, ik weet zeker wat niet. Jos: Hier is de laatste versie. Jos: Oh, ja, die had ik even gemist. Jos: Het is toch niet perfect, maar het nut wat ik eruit haal, ja, dat overtreft alle negatieve effecten die ik voor mezelf zou kunnen krijgen als je wordt er ook aan de andere kant een beetje lui van. Jos: Ik kan heel goed schrijven, beter dan ik, zeker in het Engels. Jos: En dan heb ik ook drie boeken op mijn naam staan, ik ben ook steeds versteld van wat eruit komt gerold. Vanessa: Ik probeer me wel een beetje te verplaatsen in de positie van een student, net afkomstig van het VWO of HBO. Vanessa: Die heeft wat ervaring, maar nog niet veel ervaring. Vanessa: De universiteit is ervoor ingericht of voor op ingericht om mensen op te leiden, mensen die later de bedrijven gaan leiden, bedrijven gaan bouwen. Vanessa: Als je dan op dat moment vanaf het begin niet bepaalde handvatten, vaardigheden, kennis meekrijgt, omdat het allemaal op uitbesteedt. Vanessa: Dan kan ik me voorstellen dat het hele. Vanessa: Ik zou bijna willen zeggen adoptie zonder ziel is. Vanessa: En dat is wat we proberen te voorkomen. Vanessa: Dus dat je echt wel die menselijke kant, dat je die nog wel probeert te integreren in de methode waarop je iemand kan leren. Vanessa: Dus dat je niet volledig afhankelijk zou moeten of willen worden van alleen maar de technologie. Joop Snijder: En waar zit bij jou dan de scheidslijn tussen mens en machine op dit vlak? Vanessa: Ik zou hem eigenlijk als een soort versterking willen zien. Vanessa: Dat is het doel. Vanessa: Dus dat de technologie de mens gaat versterken. Vanessa: Dus daar waar jij eventueel tekort komt, of juist denk van nou daar wil ik me in verbeteren of ontwikkelen. Vanessa: Daar moet je de technologie dan eventueel voor kunnen inzetten. Joop Snijder: Met het doel om te liggen, ben ik helemaal eens. Joop Snijder: Onze nieuwsbrief heet bijvoorbeeld AI versterkte mensen. Joop Snijder: Zo proberen wij ook te kijken. Joop Snijder: Maar ik denk, weet je, als ik terugkijk naar mijn eigen studententijd. Joop Snijder: Laat ik dan zeggen dat de studenten om mij heen. Joop Snijder: Mooi mooi gezegd. Joop Snijder: Je zocht altijd de weg van de minste weerstand. Joop Snijder: Klopt. Joop Snijder: Daar zit zo direct een verschil tussen theorie en praktijk. Joop Snijder: Hoe zouden we daarmee om moeten gaan? Vanessa: Dit is even op persoonlijke titel. Vanessa: Ik denk dat je als universiteit moet gaan kijken naar een meer de theoretische kant, maar je moet vooral ook gaan kijken wat doet die praktijk en hoe kunnen we die praktijk dichter bij die theorie brengen. Vanessa: En daarin hebben we nog wel een slag te slaan. Vanessa: Ik denk ook dat als je een soort ecosysteem creëert voor de student in feite kan je een soort portfolio noemen, dat je en theorie combineert met de praktijk, dus een student kan wat een filosofievak volgen bij binnen de faculteit filosofie, maar kan ook binnen een HBO-instelling of de NBO-instelling een praktisch gerichte cursus volgen. Vanessa: Die combinatie, daarvan zeg ik van, die zie ik in de toekomst, ik hoop dat dat het geval kan zijn. Vanessa: Want dat verkleint mogelijk ook de combinatie of het onderscheid tussen mbo, hbo en WO. Vanessa: En dat je op die manier eigenlijk een compleet compleet lerende maakt. Vanessa: Dus niet alleen maar de theoretische kant, maar ook de praktische kant door middel van het opbouwen van het portfolio in de praktijk. Niels Naglé: Interessant, ja, interessante blik inderdaad. Niels Naglé: En dat zou dan ook de andere kant op kunnen gaan, dat HBO ook de filosofiekant erbij kan pakken vanuit de universiteit. Niels Naglé: Ja, dat is wel een mooie plek. Vanessa: Die samenwerking proberen we ook echt te zoeken met HBO en NBO-instellingen. Vanessa: Dat is wel even de doelstellingen. Vanessa: Ja, gebeurt het wel. Jos: Ik heb nu twee stagiaires van de Hogeschool Rotterdam. Jos: Een afstudeerder en een tweedejaars. Jos: En die tweedejaars zijn allebei net begonnen. Jos: Maar dat is de opleiding Applied Data Science en AI. Jos: En daar zeker die ethische kant en die filosofische kant, dat wat daar heel erg in benadrukt, moet ook meegenomen worden in de werkstukken. Jos: Dus ik liet even zien wat hij mee bezig was. Jos: En dan zie ik Foucault terugkomen. Jos: Ik zie Marx terugkomen. Jos: Wezig was van ja, maar je hebt natuurlijk ook over machtsverhoudingen, dan kom je dus weer op Foucault uit. Jos: Dus vind ik super dat hij dat gewoon meeneemt. Joop Snijder: Jij zei net iets over mededocent van misschien bestaat jouw vak niet meer, dat wordt ook wel een klein beetje al gezegd over de software engineer. Joop Snijder: Hoe kijk jij daartegen aan? Jos: Ja, een beetje dubbel, want je moet nog steeds wel weten wat je aan het doen bent en wat technologie kan en niet kan. Jos: Dus als je. Jos: Ik ben ooit begonnen als softwareontwikkelaar. Jos: Dus ik kan dat redelijk makkelijk weer oppakken. Jos: Maar als je helemaal blanco bent en je wilt appjes gaan bouwen, je krijgt best wel wat best wel wat in elkaar knutselen tegenwoordig. Jos: Maar ik maak me daar wel een beetje zorgen over dat de expert gaat verdwijnen. Jos: Ik hoef alleen maar naar mijn zoon te kijken, die is AI engineering lead bij een grote internationale organisatie. Jos: Die bouwt zelf heel veel software, die leidt ook die teams. Jos: En die zei laatst, ik heb al een half jaar zelf geen regelcode meer geschreven. Jos: Jij is echt helemaal into programming. Jos: Het is allemaal opus. Joop Snijder: En opa is de Claude model. Jos: Dat is een klant model een beetje de gold standard op het gebied van coding vandaag de dag. Jos: Dat was wel een eye-opener voor mij. Jos: Dus als hij al zelf geen software meer schrijft, maar wel in staat is om te beoordelen wat die software doet. Jos: Hij kan dat nog. Jos: En ik kan dat en heel veel mensen kunnen dat nog steeds. Jos: Maar als je op een gegeven moment steeds groter, straks heb je niet meer de experts die in staat zijn om te beoordelen of iets houtsnijdt of niet. Jos: Want dat hebben ze nooit geleerd. Jos: Die hebben nooit geleerd om zelf die code te schrijven, dat is ook precies het punt wat Feline maakt. Jos: Als je zelf nooit hebt geleerd om te programmeren, hoe kun je dan ooit vertrouwen op zo'n AI-tool. Joop Snijder: Maar als ik een beetje de advocaat van de duivels speel. Joop Snijder: Wij zijn ook ontwikkelaars. Joop Snijder: Ik weet ook helemaal niet hoe mijn auto werkt. Joop Snijder: En daar stap ik in, daar heb ik alle vertrouwen in, zolang allemaal zolang er geen lampjes gaan branden en dat soort dingen. Joop Snijder: Sterker nog, als er een lampje brandt waarvan ik denk, nou dat kan nog wel even, rij ik ook verder nog. Joop Snijder: Hoe erg is dat? Jos: En als het misgaat, dan bel je de ANWB. Joop Snijder: Dus als er nog een heel klein setje is van van mensen die experts zijn. Joop Snijder: Hoe erg is dat? Jos: En als er nou helemaal geen mensen, als er geen ANWB meer bestaat. Jos: Als we zo ver gaan in het vertrouwen op de technologie. Joop Snijder: Maar zolang de brand is, zullen de brand zal alles al de brandweer zijn, toch? Joop Snijder: Ik ben goed in deze rol. Jos: Dat is weer hetzelfde verhaal, een beetje een cirkelredenering. Jos: Die brandweer zul je inderdaad nodig hebben, maar op AI-gebied, wie gaat die brandweerrol vervullen straks, als we gewoon 100% vertrouwen op die techniek. Jos: Het gaat in 99,9% van de gevallen gaat het allemaal goed. Jos: Alleen die 0,001 vliegt die gierend uit de bocht. Jos: Maar er is niemand meer die in staat is om dat te fixen of te duiden of te kunnen onderzoeken wat er dan mis is gegaan. Jos: Waar zijn we dan in terecht? Joop Snijder: Dan bouwen we het misschien even opnieuw, want het gaat zo snel, jij kan dat. Joop Snijder: Deze rol ligt jou. Joop Snijder: In die zin is het een serieuze vraag. Joop Snijder: Ik hoor dit soort geluiden, wat op social media wordt gezegd en dat soort dingen. Joop Snijder: En ik kan me voorstellen als jij nu op het punt staat om een studie te kiezen. Joop Snijder: Laten we mensen omdraaien. Joop Snijder: Waarom zou het echt een goed idee zijn om vandaag de dag toch nog gewoon softwareengineering te gaan studeren. Jos: Omdat je dan in staat bent om de hulpmiddelen van de toekomst mede vorm te geven, dan ook richting aan te geven en jij wordt dan de expert. Jos: Aangezien die steeds zeldzamer gaan worden, kun je dat denk ik een leuke boter aan mee verdienen. Jos: Iets ander perspectief nog, we kijken altijd heel smal naar wat waar AI nu heel erg goed in is, bijvoorbeeld softwareontwikkeling. Jos: Er zijn nog honderdduizend beroepen waar je helemaal niks aan AI hebt. Jos: Mijn dochter is tandarts. Jos: Ik zie mezelf nog niet in de stoel liggen en behandeld worden door een robot. Jos: Nee, maar ook wat AI in dat soort studies kan doen, dat zie ik nog niet gebeuren. Jos: En zo kun je nog tientallen andere voorbeelden noemen. Jos: Dus we kijken inderdaad naar kenniswerk, naar filosofie naar rechten, naar eigenlijk de Social Sciences universiteit. Jos: Dus de EUR is eigenlijk wel een risicogebied als je zo als je er zo naar kijkt, want het is heel kennisgedreven, het zijn soft skills. Jos: Heel veel van de kennis die je daar opbouw, die kun je ook uit een AI-tool halen. Vanessa: De toepassing. Vanessa: Daar gaat het met name om als je die kennis toe, wat voor impact heeft het of waar gaat het impact krijgen en op wat voor manier. Vanessa: Dat zijn denk ik wel belangrijke sturingsvragen. Vanessa: Voor bestuurders, gemeenten bedrijven. Vanessa: En ik denk dat daar echt wel de toegevoegde waarde juist ligt. Vanessa: Moeten we intern gaan kijken naar hoe de opleidingen moeten veranderen, naar aanleiding van een veranderende arbeidsmarkt, jazeker zijn we ook mee bezig. Vanessa: Alleen wat je merkt. Vanessa: En dat is ook even weer mijn persoonlijke mening. Vanessa: Bedrijven die zijn gericht op concurrentievoordeel zijn, gericht op efficiëntie. Vanessa: Een universiteit implementeert AI voor kwaliteit van het onderwijs, kwaliteit van het onderzoek. Vanessa: We leiden de mensen op. Vanessa: En daar is daar gaat veel meer besluitvorming aan te pas. Vanessa: Of komt komt eraan te pas. Vanessa: Je moet meer over bepaalde zaken nadenken, veel meer verschillende invalshoeken om die basis vorm te geven. Vanessa: En dat kost tijd en dat vraagt behoorlijk wat afstemming. Vanessa: Ik denk dat je daarom ook wat langer erover zal doen. Vanessa: Maar op het moment dat je het hebt, dan kan je ook wel een andere vormgeven aan hoe je mensen opleidt. Vanessa: Of hoe mensen werken, of hoe de relatie tussen mensen en machine is en de impact daarvan op de samenleving. Niels Naglé: Ik denk dat het ook wel vraagt aan de docenten en het onderwijs in een brede zin om te weten wat AI wel en niet kan, hoe ver zien jullie dat nu al toegepast worden, zie je veel vraagstukken in het lab landen waar nu vraag naar is. Jos: Chatbots. Joop Snijder: Dat zijn we daar nog. Jos: Nee, maar dat zijn echt laaghangend fruit, want dat klus je natuurlijk in de dag in elkaar. Jos: Maar sommige vragen zijn ga je doorvragen en dan blijkt toch iets meer achter te zitten. Jos: Bijvoorbeeld één voorbeeld is van de club die jij goed kent, onze community voor learning innovation. Jos: Als ik een onderwijsprogramma samen wil stellen, dan heb ik 100, 10, 120 verschillende formats die ik in kan passen in mijn onderwijs. Jos: Sowieso al het vinden van het goede format voor bij wat ik wil, dat is al een uitdaging, dus dat is eigenlijk vraag 1: kunnen jullie daar een chatbot voor maken? Jos: Ja, dat is heel makkelijk. Jos: Maar de vervolgvraag is, kun je me dan ook helpen om mijn lesprogramma samen te stellen op basis van deze format, zodat mijn studenten straks ook goed beslagen ten ijs komen en aan de aan de eindcriteria voldoen, dat is een hele andere vraag. Jos: Welke moeilijkheid zit daarin. Jos: Dan zit denk ik ook een stukje hoe je creatief omgaat met de bouwstenen die je ter beschikking staan, ook de beperkingen die erin zitten. Jos: En het moet ook in te zetten zijn binnen de universiteiten binnen het onderwijs. Jos: Dus als je een AI daarop loslaat, die zal wereldwijd gaan zoeken. Jos: Wat voor leuke dingen kunnen we allemaal doen, dat is even niet de bedoeling. Jos: Dus je moet ook dingen, je moet het ook kunnen inkaderen. Jos: Dat is niet even een middagje knutselen. Jos: Maar inderdaad, chatbots, daar zitten we de makkelijke. Jos: Ook mensen die informatie op onze interne website niet kunnen vinden, wat niet heel verwonderlijk is, er staat heel erg veel op en het is niet altijd even goed gestructureerd. Jos: Dat biedt het ook meer waarde, want je bespaart mensen tijd en je kunt dingen makkelijk terugvinden. Jos: Maar goed, we hebben ietsje verder kijken. Jos: Je hebt een boek geven over agents, daar zijn we natuurlijk ook al een tijdje mee bezig. Jos: Dus ik heb vorig jaar ook een stagiair opdracht gegeven van diezelfde applied data science en AI-opleiding. Jos: Maak je toekomstige banen overbodig. Jos: Hier heb je de hulpmiddelen. Jos: Dit is je framework. Jos: Dus ik heb CRISP-DM, dat wordt veel toegepast als stappenplan voor het ontwikkelen van machine learning modellen. Jos: Pak dat als leidraad en ga maar aan de slag. Jos: Daar is AutoCRISP uit voortgekomen. Jos: Dus een volledig AI agent, gebaseerd of gedreven oplossing voor het uitvoeren van machine learning projecten. Jos: Da is die zover in gekomen dat ze tijdens de eindevaluatie ook van zijn opleiding van waar leiden we onze mensen nu nog voor op als dit al kan, en dit is natuurlijk een eerste prototype. Jos: Maar die zijn we nog verder aan het aan het uitbouwen. Jos: En wat je dus gaat zien, is dat je straks ook complete rollen of dat soort rollen of functies, laat je door een agente oplossing uitvoeren. Jos: En dan blijft de vraag inderdaad, waar leiden we onze mensen nog voor op. Joop Snijder: Want wat gaat zo iemand dan daar aan toevoegen? Jos: Nou, het moet nog wel gemaakt worden en gebouwd worden. Jos: Als het echt perfect zou werken, wat nu nog niet het geval is, dan kun je daarbij zitten. Jos: Wat je kunt doen is natuurlijk veel sneller toepassingen ontwikkelen. Jos: Dus steeds sneller waarde toevoegen, want je bouw zo'n model natuurlijk niet voor niks. Jos: Dat heeft een bepaalde toepassing, een bepaalde doel. Jos: Als dat voorheen een jaar kosten om een goed model te ontwikkelen en je kunt dat nu in twee weken doen met behulp van deze technologie. Jos: Ja, dat betekent niet dat je sneller klaar bent, maar dat betekent dat je vijftig keer zoveel kunt doen in dezelfde tijd. Joop Snijder: Een model hebben we het nu over een machine learning model. Joop Snijder: Wat ik me voor kan stellen, is dat wat allemaal nog nodig is, is dat je echt heel goed na blijft denken over de selectie bijvoorbeeld van welke data je wel of niet gebruikt. Joop Snijder: Dat kan je volgens mij moeilijk overlaten aan de machine. Joop Snijder: Dat betekent dat het gaat over bias, over fairness. Joop Snijder: En dat zijn uiteindelijk keuzes. Jos: Dat kan die ook. Joop Snijder: Ja, je kan die etische kan die ethische keuzes maken. Jos: Hij kan. Jos: Ik heb hiervoor bij een softwareleverancier gewerkt, die waren er heel goed in. Jos: Maar die datasets analyseren op bias en toetsen ten opzichte van normen die daarvoor zijn, ja, dat is eigenlijk een probleem wat min of meer is opgelost. 359 Joop Snijder: Ja, maar het blijft natuurlijk, het blijven keuzes, wat je wel of niet aanbiedt. 360 Joop Snijder: Ik bedoel, soms zijn het gewoon zelfs politieke keuzes. 361 Joop Snijder: Ik mag hopen dat we dat voorlopig nog niet blijven doen. 362 Jos: Ja, toch? 363 Jos: Ja, klopt. 364 Joop Snijder: Het zijn politieke keuzes, ethische keuzes. 365 Joop Snijder: Laat ik het zo zeggen, ik hoop dat we daar voorlopig nog wel mensen voor inzetten. 366 Jos: Ja, zeker voor die politieke keuzes, dat zou ik niet graag naar hier. 367 Joop Snijder: Ik wist dat ik daar iets gevoelig voor raken. 368 Joop Snijder: Over welk model hebben we het nu. 369 Vanessa: Maakt niet uit. 370 Niels Naglé: Ik was nog nieuwsgierig, want als dat soort ontwikkelingen mogelijk worden en steeds makkelijker mogen worden, betekent dat ook wat voor onderzoekers, onderzoekers, maar wordt makkelijker gemaakt om misschien bepaalde onderzoeken verder uit te diepen, zie je daar in de research al stappen in gezet worden. 371 Jos: Je ziet in ieder geval dat voor research support dat daar al heel veel hulpmiddelen voor zijn. 372 Jos: En dat je er ook enorm veel tijd mee kunt besparen. 373 Jos: Kijk, je hebt nu gewoon met een druk op de knop toegang tot kennis van de hele wereld. 374 Jos: En dat was vijf, zes jaar geleden nog absoluut niet zo, moet je zelf je brononderzoek gaan doen, je literatuur. 375 Jos: Een beetje gaan grasduinen van waar ga ik mijn paper op baseren. 376 Jos: En nu is dat gewoon van ja, je hebt in één keer een hele enorme kennisbank tot je beschikking een vraag van hoe je omgaan met die enorme hoeveelheid, ik heb eigenlijk niet voldoende basismateriaal om mijn onderzoek op te baseren. 377 Joop Snijder: Vanessa, jij zei net dat er een programma loopt van vier jaar. 378 Joop Snijder: Waar staan we over VAI? 379 Vanessa: Ik denk dat we over vier jaar het woord AI niet meer zullen gebruiken. 380 Vanessa: Ik denk dat we dat het dusdanig geïntegreerd is in de processen en de systemen. 381 Vanessa: We weten grotendeels wat het inhoudt. 382 Vanessa: En ik denk dat dat het begin is voor de universiteit. 383 Vanessa: Om een nieuwe weg in te slaan. 384 Vanessa: Wat ik daarmee bedoel, is je gaat als universiteit kijken waar zit de toegevoegde waarden. 385 Vanessa: We hebben nu iedereen opgeleid. 386 Vanessa: We weten ongeveer hoe we onze opleidingen moeten inrichten. 387 Vanessa: We weten wat die arbeidsmarkt doet. 388 Vanessa: Maar hoe ga je dan nu verder de waarde creëren als universiteit? 389 Vanessa: Dus dan komt er een volgend vraagstuk. 390 Vanessa: Ik zal niet zeggen identiteitscrisis, maar in het positioneren of herpositioneren van de rol als universiteit. 391 Vanessa: Dus dan ga je meer kijken naar waartoe dienen wij als universiteit nu. 392 Vanessa: Ga we meer naar een markt toe van leren, dus verschillende professionals, studenten die andere behoeften hebben en hoe gaan wij in die behoefte voorzien. 393 Vanessa: En hoe gaat AI daar een rol inspelen? 394 Vanessa: En mogelijk zit dat al in systemen. 395 Vanessa: Ik denk ook dat we na gaan denken over de wijze waarop we onze waarden mogelijk hebben geherdefinieerd door alle ontwikkelingen, geopolitieke ontwikkelingen, maar ook onze eigen interne waarden. 396 Vanessa: Wat transparantie inderdaad belangrijk, academische vrijheid ook belangrijk, integriteit belangrijk. 397 Vanessa: Ik denk dat we die waarden ook opnieuw gaan herdefiniëren. 398 Vanessa: En ik gok dat dat in ongeveer in die periode zou gaan. 399 Vanessa: Nu moeten we nog een inhaalslag maken. 400 Vanessa: Dus we gaan heel snel mee. 401 Vanessa: We gaan hopelijk ook heel snel de stappen kunnen maken. 402 Vanessa: Maar dan komt komen eigenlijk die existentiële vragen waar we een antwoord op moeten gaan formuleren en eigenlijk direct omzetten in actie. 403 Joop Snijder: Hoe moet ik dat dan zo direct zien? 404 Joop Snijder: Heeft de universiteit dan een andere positie gekregen. 405 Vanessa: Ja, goede vraag. 406 Vanessa: Als je het nu zou vragen, zou ik het is niet oneerbiedig. 407 Vanessa: Ik denk dat je bijna een soort platform of ecosysteem wordt. 408 Vanessa: Ik denk niet dat er een universiteit aan zich zal blijven bestaan. 409 Vanessa: Ik denk dat je onderdeel gaat worden van een ecosysteem van bedrijven, van maatschappelijke organisaties, van communities. 410 Vanessa: En dat je daar als universiteit een onderdeel van wordt. 411 Vanessa: En daar hopelijk ook dan je toegevoegde waarde kan bieden in de vorm van ik zal niet zeggen de waarheidsvinding, maar dat je wel op basis van wat je hebt onderzocht mensen voor kaders kan meegeven. 412 Vanessa: Kritisch denken kan voor bepaalde vaardigheden kan meegeven, waarmee ze feitelijk hun carrière kunnen bouwen en doorontwikkelen. 413 Joop Snijder: Hoe kijk jij er tegenaan, Jos? 414 Jos: Ja, ik denk dat het hele onderwijssysteem fundamenteel gaat veranderen. 415 Jos: Ook als je kijkt bijvoorbeeld naar een ontwikkeling als lifelong learning, die wij ondersteunen en verder aan het ontwikkelen zijn. 416 Jos: Ja, de klassieke levensloop van studenten die gaan naar het WWO of de HVO en dan ga je naar HBO of WO en dan studeer je af en dan gaan we werken, dat zal wel anders gaan worden. 417 Jos: Waarom zou ik dat doen? 418 Jos: Want heel veel van die kennis die waarvoor ik naar een universiteit ging, die kan ik met de druk knop ophalen. 419 Jos: Dus het gaat veel meer om leren hoe je dat toe kunt passen in een praktijksituatie. 420 Jos: Dus je zult ook veel vaker terugkomen weer naar die universiteit of je hele leven verbonden blijven aan een universiteit om af en toe gewoon bij te tanken. 421 Jos: En niet één keer per vijf jaar een keer een summer course doen, maar gewoon regulier dat zou mooi zijn. 422 Jos: Dat het eigenlijk een integraal onderdeel wordt van je carrière. 423 Jos: Dus aan een universiteit verbonden blijven om continu te zorgen dat je qua kennisontwikkeling bijblijft, maar ook voor kunt lopen. Joop: Maar is het ook niet zo dat vanuit het bedrijfsleven wordt natuurlijk ook gewoon geleund op het feit dat je een diploma haalt, of dat nou het HBO is of WO of MBO. Joop: Denk je dat dat deel dan blijft bestaan? Vanessa: Ik zie een tegenbeweging eigenlijk. Vanessa: Ik zie juist dat bedrijven minder belangrijker die gaan meer kijken naar vaardigheden. Vanessa: Je ziet ze ook veel sneller op middelbare scholen alvast zoeken naar interessante studenten die al een programma kunnen volgen intern. Vanessa: En dan leiden ze die studenten feitelijk op, omdat je nu nog heel breed georiënteerd bent als student, of juist een bepaalde specialisme hebt. Vanessa: Denken bedrijven nou, dit is wat ik nodig heb op dit moment. Vanessa: En dat voorzien een universiteit of een andere onderwijsinstelling niet helemaal. Vanessa: Dus wij gaan het zelf aanbieden. Niels: Heb je één de garantie dat je de juiste mensen hebt, en dat die mensen ook de juiste vaardigheden hebben, uiteindelijk om het werk uit te oefenen, dus meer controle, maar blijven we dan niet dadelijk alleen maar met praktische vraagstukken, ik heb nu bepaalde activiteiten, net hebben we deze capabilities nodig, maar hebben we dan ook zicht voor de lange termijn, waar ik vind universiteiten ook voor de lange termijn kijken, waar gaan we heen in die beweging, voor komt dat dan niet eigenlijk dat de mensen daar beschikbaar komen voor de lange termijn gaan kijken. Vanessa: Bedoel je daarmee dat je zegt middenlange of lange termijn. Niels: Wat ik voor me kan zien, bedrijven hebben nu een vraagstuk, ze hebben nu bepaalde skills en capabilities nodig. Niels: Dus die gaan ze zoeken en waar dat mogelijk is en als dat middelbare school is, dan kunnen ze het opleiden en dan kunnen ze helemaal meenemen, terwijl voor universiteiten gaan we ook verder gaan verder onderzoeken. Niels: En misschien de mensen die dan al ingezet zijn in het werkveld, zijn dus niet klaargemaakt voor juist wel die universiteit waar de persoon misschien juist een goede match was, maar omdat die dan al wordt ingezet, doen we dan eigenlijk niet de capabilities van die persoon die er misschien nog niet zijn die nog gecreëerd gaan worden tekort, dat is even een beeld bij mij dan. Jos: Dan ga je ervan uit dat leertraject afsluit op het moment dat iemand gaat werken, nee, dat je juist helemaal anders. Niels: Ik ben voor levenslang leren, inderdaad, omdat houdt nooit op de veranderingen blijven komen, maar dat je dan al een bepaalde kant op gaat, waardoor je dus eigenlijk door het werk eigenlijk gekozen wordt een bepaalde richting in te gaan. Niels: Terwijl nu middelbaar voortgezet onderwijs, je bent nog best wel breed, dus je kan er best wel veel zien en verschillende perspectieven krijgen, dat het perspectief een beetje narrow wordt, hoeft natuurlijk niet hoor. Vanessa: Dat je al een bepaald specialisme hebt gekozen, omdat je zo'n interne opleiding vindt binnen een bedrijf? Vanessa: Misschien heel opportunistisch de weg van de minste verdient geld, het levert kennis en kunde op vaardigheden, ik denk dat is mogelijk de eerste gedachte van een student. Vanessa: Ik denk uiteindelijk als je wat later wat verder in je carrière bent, dan heb je behoefte aan wat meer diepgang en dan kan je weer aankloppen bij de universiteit. Vanessa: En dan kan je kijken van welke opleiding nu nodig om het vervolg traject te starten in mijn carrière. Vanessa: Ik denk dat daar weer de rol van een universiteit komt of wanneer het hebt over we hebben wat bovenop dat specialisme hebben we wat meer diepgang nodig. Vanessa: Dan komt ook weer de universiteit op de hoek kijken. Joop: En de universiteit gaat natuurlijk ook over fundamenteel onderzoek. Joop: Nu hebben we met AlfaFold, wordt al allerlei nieuwe eiwitten en dat soort dingen ontdekt. Joop: Hoe zien jullie zeg maar dat AI ook fundamenteel onderzoek gaat doen? Jos: Nog is een heel goed voorbeeld. Jos: Ik wilde hem al noemen, namelijk, want fundamenteel onderzoek kost geld, en levert niet direct iets concreets op. Jos: Dus als we nu opleiding en AI en ook universiteiten universiteit wordt ook steeds meer een leerfabriek waar je opgeleid wordt voor een baan ergens. Jos: En niet zozeer voor rol als wetenschapper. Jos: Maar dat hangt er ook vanaf hoe belang hoeveel belang wij als maatschappij nog hechten aan fundamenteel onderzoek en het verder brengen van kennis en onze maatschappij kan ik geen antwoord op geven. Jos: Maar ik denk dat met name dat fundamentele onderzoek de richting die we nu in aan het gaan zijn. Jos: Ja, komt dat onder druk te staan. Jos: Ben ik bang. Vanessa: Ik denk dat dat inderdaad ook zal afhangen van wat de maatschappij gaat waarderen. Vanessa: Persoonlijk denk ik dat toegepast onderzoek zal mogelijk wat meer animo beleven binnen de maatschappij, omdat het wat sneller gaat, het is direct toegepast in de praktijk. Vanessa: Dus je ziet directe waarde of niet. Vanessa: Maar voor theorievorming zal ik altijd blijven pleiten voor fundamenteel onderzoek, ik denk dat die onderzoekers er per definitie moeten blijven, mogelijk een niche. Vanessa: Maar zorg dan dat je op de sterke transities of ontwikkelingen die je dan ziet, dat je daar dan fundamenteel onderzoek bij of over doet. Vanessa: Ik denk dat je op die manier mogelijk strategisch moet gaan innoveren als universiteit. Vanessa: Dus waar gaan we wel op inzetten? Vanessa: Ik noem ook energietransitie, de zorg, defensie. Vanessa: Als je kijkt naar de lange termijn, dan zou ik zeggen van zet een paar goede onderzoekers daarop voor de komende periode. Vanessa: Dat gaan we wel hard nodig hebben, naast onderzoekers die toegepast onderzoek doen. Vanessa: Want dan kan je direct de verbinding eventueel met elkaar leggen. Joop: Als ik dan toch nog even terug naar de AI. Joop: Het wordt steeds makkelijker om langlopende vraagstukken uit te zetten. Joop: Ik kan nu kan ik iets aanzetten, dat een week lang wordt geprogrammeerd bijvoorbeeld. Joop: Wat als we nou verschillende taalmodellen die er nu zijn en zeggen van je mag gewoon een jaar lang mag je ergens op broeden met een fundamenteel vraagstuk, zou je zoiets voor je zien, zou daar iets uit kunnen komen, denk jij Jos. Jos: Kijk, AI kan niet, dan kom je ook op het punt van creativiteit en beschikbare kennis. Jos: Kijk, die modellen die worden natuurlijk getraind op basis van beschikbare kennis. Jos: Als iets nog niet bestaat, hoe kan een AI dan ooit bedenken dat dat een goed idee zou kunnen zijn. Jos: Kwantum. Vanessa: Ik denk dat kwantum mogelijk het verschil zou kunnen gaan maken. Vanessa: Dat je zoveel data bij elkaar brengt en dat je die data over elkaar heen kan leggen en dat je daarmee inzichten kan creëren met een goede brom erbij, natuurlijk. Vanessa: Dat je richting die toekomst mogelijk toekomstscenario's kan creëren. Vanessa: Niet als zijn de voorspellingen, maar meer als een soort stresstest van zitten we nog in de juiste richting met onze strategieën. Joop: En is het misschien niet al aanwezig in wat we hebben vastgelegd, maar hebben we de juiste punten nog niet met elkaar verbonden. Jos: Ja, net als dat Watson allerlei verrassende recepten. Joop: Arby en Watson is misschien niet het beste voorbeeld. Jos: Die kwam inderdaad met nieuwe. Jos: Maar ook wel dingen waarvan ook mensen zijn van je zal nog nooit over nagedacht, eigenlijk best wel lekker. Jos: Maar goed, dat is ook weer op basis van bestaande ingrediënten, dingen gaan combineren. Jos: En dat zal een AI voorlopig nog wel even blijven doen. Jos: Dus buiten die context die bekend is binnen zo'n model iets nieuws. Jos: Ja, dat weet ik nog niet. Joop: We weten het ook nog niet, toch? Joop: Ik was benieuwd wat we daar tegenaan kijken. Joop: De Divine Spark, als we het ter afsluiting over het blijven leren. Joop: Wat zou jullie de luisteraars mee willen geven? Joop: En het liefst, zeg maar iets in combinatie met AI, want we zijn nu vind ik een AI podcast. Jos: Ja, dan moet ik weer denken aan een andere een van jullie concurrenten. Jos: Gewoon niet bang zijn gewoon doen. Jos: Ik denk dat zeker als je kenniswerker bent of in de IT of het maakt niet uit en je hebt nog geen kennis gemaakt met AI tooling. Jos: Ga dat in ieder geval na deze uitzending meteen doen. Jos: Want je hebt geen idee. Jos: En dat merk ik ook aan heel veel mensen om me heen. Jos: Ze hebben geen idee, ze zijn heel afwachten, ze zijn bang, ze vinden het eng. Jos: Het is nuttig, of het is totaal nutteloos. Jos: Ja, dat klopt als je even een prompje intypt en er komt iets uit waar je denkt van ja, daar heb ik niet zoveel aan en je laat het dan vervolgens liggen. Jos: Dat is een beetje negeren van de van de werkelijkheid. Jos: Het niveau waarop we nu al zijn. Joop: Ik denk zelfs dat als je een beetje een beetje sceptisch bent dat je iets probeert waarvan je denkt dat het echt niet kan, dat je je dan eens even laten verrasen. Jos: Ja, maar goed, mensen die sceptisch zijn en die het dan een keer proberen, die worden dan bevestigd in hun wantrouwen van ja, zie je wel dat dingen er bak er helemaal niks van. Niels: Daar even aanvullend vraag het dan samen met iemand op te gaan pakken en de sceptici te koppelen aan, inderdaad, misschien wel iemand die te positief is, die zijn er ook zoek elkaar op en daag elkaar is uit en zoek dan het sceptische op. Niels: Ik denk dat dan de magische sprankeling wel kan plaatsvinden. Niels: Die perspectieven heb je wel nodig. Niels: Dus ik denk dat die koppeling daartussen wel een hele waardevolle gaan zijn. Vanessa: Wat ik de laatste tijd heel erg om me heen zie is AI moeheid. Vanessa: Je wordt er dagelijks mee geconfronteerd, mooie en minder mooie dingen. Vanessa: Ik zou de mensen die op dit moment de best practices hebben. Vanessa: De use cases die echt waarde hebben opgeleverd, dat die veel meer naar buiten toe treden om dit te delen. Vanessa: Ik denk dat dan een deel van de sceptici of een deel van de angst mogelijk van worden. Vanessa: Ik denk ook, en dat vind ik een belangrijke tegenbeweging, we moeten vooral ook kijken naar de impact die AI ook heeft. Vanessa: En dat we daar een manier in vinden om dat gebalanceerd uit te voeren of te implementeren. Vanessa: Dus te kijken van hoe kunnen we op een verantwoorde manier AI binnen het onderwijs integreren. Vanessa: Hoe kunnen we onderzoekskwaliteit verhogen? Vanessa: Hoe kunnen we voor de bedrijfsvoeringskant de werkdruk verminderen? Vanessa: Maar wel op een manier die pas binnen de normen en waarden die wij hebben. Vanessa: En ik denk dat dat nog. Vanessa: Daar hoop ik dat heel wat mensen met frameworks en kaders en use cases naar voren meestappen. Joop: Mooi, dankjewel. Joop: Dankjewel dat jullie bij ons in de studio wilden zijn en toch een kijkje in de keuken van het Erasmus hebben gegeven. Joop: Ja, dat wil je nog iets toevoegen. Joop: Leuk dat je weer luisterde naar deze aflevering, vergeet je niet te abonneren via je favoriete podcast app. Joop: En we hebben een hele erg leuke nieuwsbrief. Joop: En daar zit ook een vraag van de maand altijd in. Joop: Dus dan krijg je verschillende perspectieven van de luisteraars. Joop: In de show notes staat het linkje naar de nieuwsbrief. Joop: Kan je je gewoon op abonneren tot de volgende keer.