Humberto Tan over AI, authenticiteit en het TikTok-algoritme van je kinderen

Hoe heeft AI invloed op jouw dagelijkse werk als presentator?

Voor mij is AI echt een game-changer geworden in mijn dagelijkse werkzaamheden. Het heeft volledig de plaats ingenomen van hoe ik vroeger werkte. Google, dat klassieke zoeken zoals we dat allemaal kenden, daar maak ik nog wel eens gebruik van, maar het overgrote deel van mijn onderzoekswerk verloopt tegenwoordig via AI. Natuurlijk doe ik er altijd een extra controle overheen - dat is essentieel - maar de efficiëntie en de kwaliteit van wat AI mij oplevert is vele malen beter dan de oude manier van werken. Het is uitgebreider, het gaat sneller, en het helpt me om dieper te graven in onderwerpen. Ik kan zonder overdrijven zeggen dat ik er werkelijk elke dag gebruik van maak. Het interessante is dat AI niet zomaar een zoekfunctie is zoals Google dat was. Google gaf je een lijst met links waar je doorheen moest spitten. AI geeft je direct samengevatte informatie, contextuele verbanden en kan zelfs helpen met het structureren van gedachten. Dat maakt het voor mij als presentator, die vaak snel informatie moet verwerken en begrijpen, ontzettend waardevol.

Kun je een concreet voorbeeld geven van hoe je AI gebruikt in je werk?

Zeker. Ik schrijf maandelijks een column voor Quest, het wetenschapsmagazine. Daarvoor doe ik research, en dat proces is compleet veranderd door AI. Wat ik typisch doe, is dat ik begin met een bron - dat kan een wetenschappelijk artikel zijn, een nieuwsbericht, of een interessant onderzoek. Die bron stop ik in AI, meestal gebruik ik Gemini daarvoor, en dan komt er een resultaat uit dat als springplank dient voor verdere verdieping. Vanuit dat eerste resultaat ga ik kijken naar andere bronnen. Het geeft me richting, het wijst me op aspecten die ik misschien over het hoofd had gezien, en het helpt me om de informatie te structureren. In kortere tijd kan ik veel meer dingen checken dan vroeger mogelijk was. Maar hier komt het cruciale punt: als ik iets niet elders kan verifiëren, dan is het voor mij waardeloos. Ik verifieer alles wat AI me geeft. Zonder die verificatie heeft het geen waarde. AI is een hulpmiddel, geen orakel.

Wat voor tools gebruik je nog meer in je werk met AI?

Een tool die ik echt fantastisch vind, is een app als Voice Notes. Dit is echt revolutionair voor mijn werk als interviewer. Wat deze app doet, is meeluis teren tijdens interviews. Je drukt op opnemen, voert het gesprek, en vervolgens druk je op 'create'. Dan schrijft de app het gesproken woord uit tot tekst. Nu moet ik eerlijk zijn: het is niet perfect. Namen gaan altijd verkeerd, de interpunctie klopt vaak niet helemaal, en er zitten spelfouten in. Maar ondanks die onvolkomenheden scheelt het me makkelijk twee tot drie uur werk. Stel je voor: je hebt een uur lang iemand geïnterviewd. Vroeger moest je dat hele interview zelf uittypen of laten transcriberen, wat veel tijd en geld kostte. Nu heb je binnen enkele minuten een ruwe transcriptie. Die gooi ik vervolgens in ChatGPT met de instructie: 'Maak hier een normale tekst van, haal de spelfouten eruit, zet de interpunctie goed, en schrijf het in mijn stijl.' Want er zijn genoeg stukken van mij online te vinden, dus AI kan mijn schrijfstijl analyseren en toepassen.

Hoe werkt dat precies, schrijven in jouw stijl?

Ik moet heel eerlijk zijn: het resultaat is niet echt in mijn exacte schrijfstijl. Wat AI doet, is dat het gaat zoeken naar informatie over mijn leven en voorbeelden geeft uit mijn carrière die online te vinden zijn. Bijvoorbeeld dat ik bij Studio Sport heb gewerkt, dat ik van sport houd - dat soort zaken. Het is dus niet zozeer mijn schrijfstijl in de zin van zinsbouw en woordkeuze, maar meer dat het het stuk personaliseert door fragmenten uit mijn leven erin te verwerken. Dat maakt het persoonlijker, authentieker. Maar en dit is belangrijk - vervolgens ga ik zelf nog een keer met mijn eigen stijl over de tekst heen. Ik herschrijf, ik voeg toe, ik haal weg. Het eindproduct is altijd een combinatie van wat AI heeft gemaakt en mijn eigen bewerking. Maar zelfs met die extra stap scheelt het me nog steeds makkelijk negentig minuten tot twee uur werk. Dat is enorm, vooral als je bedenkt hoeveel teksten ik moet produceren.

Ben je bang dat je als presentator vervangen wordt door een AI-avatar?

Nee, helemaal niet. En waarom niet? Omdat angst een slechte raadgever is. Je kunt je natuurlijk zorgen maken over de toekomst en wat technologie gaat doen, maar daar schiet je niks mee op. Hoe goed AI ook wordt, en hoe realistisch avatars ook kunnen zijn, authenticiteit is iets wat altijd bovendrijft. Mensen voelen het verschil tussen echt en nep, tussen oprechte interesse en een geautomatiseerde reactie. Ik moet denken aan een voorbeeld dat Johan Cruijff me ooit gaf. Dat ging over de vastgoedcrisis in 2008, toen heel veel mensen in de bouw geen werk hadden. Cruijff had toen een aannemer bij zich thuis, in Spanje, die aan zijn zwembad werkte. En Cruijff zei tegen me: 'Als je heel goed bent, heb je altijd werk.' Die aannemer was oorspronkelijk gekomen voor twee dagen werk aan het zwembad. Maar de eigenaar zag hoe goed hij zijn werk deed en vroeg: 'Oh, kun je trouwens ook dat pad nog even doen?' Uiteindelijk is die man twee en een halve week gebleven om allerlei klusjes af te ronden, omdat hij gewoon zo goed was in wat hij deed. Dat principe geldt ook voor AI en mijn vak. Natuurlijk zal een deel van het werk vervangen worden. Voice-overs zullen deels geautomatiseerd worden, bepaalde standaardtaken kunnen overgenomen worden. Maar zolang je iets authentieks kunt brengen, zolang je een voorbeeld kunt geven op het moment zelf, zolang je connectie kunt maken met mensen, zolang je oprecht geïnteresseerd en nieuwsgierig bent - dan blijf je relevant.

Maar zou AI niet op een gegeven moment ook authenticiteit kunnen simuleren?

Kijk, AI baseert zich vooral op dat wat er al is en maakt daar associatief iets nieuws van. Maar live iets creëren, direct reageren op een situatie, echt voelen wat er in een gesprek gebeurt - dat is een ander niveau. Ik sluit het niet uit dat het ooit kan, want we dachten ook ooit dat een computer nooit zou kunnen schaken op wereldniveau. Deep Blue heeft bewezen dat het kon. We dachten dat Go te complex was voor AI, maar AlphaGo heeft dat ook bewezen. Dus ik ben niet naïef. Maar er blijft altijd een deel over van mensen die gewoon dat authentieke, menselijke contact waarderen. Die willen praten met een echt persoon, die willen een echte connectie voelen. En misschien is het een beetje arrogant van me, maar ik ben ervan overtuigd dat ik altijd werk zal blijven hebben. Waarom? Omdat ik goed ben in wat ik doe, omdat ik echt geïnteresseerd ben in mensen, en omdat dat niet te automatiseren is.

Je gaf aan dat je wel bent ingetuind met een AI-video. Kun je daar meer over vertellen?

Ja, dat was echt een eye-opener voor me. Ik zag een filmpje op social media van een oude man met zijn hond. Het verhaal was dat hij zijn hond niet mee mocht nemen naar een verzorgingshuis. Ik stond daar letterlijk met tranen te kijken. Het raakte me diep, het voelde zo echt, zo emotioneel. En toen kwam ik erachter: het was allemaal AI-gegenereerd. Het was niet echt. Een groot deel van de mensen die mij volgen op Instagram had het door en waarschuwde me, maar een heel groot deel ook helemaal niet. Die reageerden met: 'Wat zielig!' en 'Die arme man!' Mensen waren echt geraakt door iets wat niet eens echt was. Ik zag het zelf niet, en heel veel anderen ook niet. En dat maakt iets duidelijk: AI wordt steeds beter in het creëren van content die emotioneel voelt, die authentiek overkomt. De kans dat je erin trapt wordt alleen maar groter naarmate de technologie verbetert. Dat is zowel fascinerend als een beetje angstaanjagend. Het onderstreept ook waarom verificatie zo belangrijk is, en waarom we alert moeten blijven op wat we zien en geloven online.

Je had het over het beïnvloeden van het TikTok-algoritme van je kinderen. Hoe werkt dat?

Dit is volgens mij een van de slimste dingen die ouders kunnen doen in dit tijdperk van social media. Want laten we eerlijk zijn: ouders worstelen met het feit dat kinderen zoveel tijd doorbrengen op TikTok, en we maken ons zorgen over wat ze daar allemaal zien. Je bent er niet altijd bij, je kunt niet constant over hun schouder meekijken. En thuis zeggen 'niet te veel op TikTok' - dat werkt gewoon niet. Kinderen gaan toch kijken. Dus in plaats van ertegen te vechten, heb ik het omgedraaid. Ik probeer bewust content te vinden op TikTok waarvan ik denk: dit is nuttig, dit is leuk, dit is interessant, dit is boeiend, inspirerend, creatief. Als ik daarvan overtuigd ben dat het waardevol is, dan stuur ik dat gewoon naar mijn kinderen. En als zij naar die video's kijken, dan beïnvloed ik hun algoritme. Het algoritme van TikTok is namelijk extreem gevoelig. Het leert razend snel wat je interessant vindt op basis van waar je naar kijkt, hoe lang je kijkt, en wat je doorkijkt. Door mijn kinderen bewust content te sturen die ik waardevol vind, en die zij vervolgens bekijken, verschuift hun feed. Ze krijgen dan meer van dat soort content te zien. Je kunt beter meebewegen dan tegenbewegen.

Wat is het effect van deze aanpak op de TikTok-feed van je kinderen?

Het werkt echt. Als je consequent goede content naar ze stuurt en ze kijken dat, dan krijgen ze heel snel meer van dat soort berichten in hun feed. Bij Instagram is het algoritme iets minder gevoelig, dus daar is het moeilijker om invloed uit te oefenen. Maar bij TikTok werkt het uitstekend. Dan vervuil je eigenlijk hun TikTok-feed met interessante dingen. Of beter gezegd: je verrijkt hem. Ik leg het mijn kinderen ook uit. Eigenlijk moet je het zo zien: hun TikTok-feed is als een schoon glas water. En ik doe daar bewust een druppel goede inhoud in, steeds weer. Na een tijdje verandert de samenstelling van dat glas water. Het is niet dat het alleen maar educatieve content wordt - ze zijn nog steeds tieners die plezier willen hebben - maar het zorgt voor meer balans, meer variatie, meer kwaliteit tussen alle andere content die ze zien. Het mooie is dat ze het zelf ook gaan herkennen. Ze beginnen te zien dat bepaalde content ze iets geeft - nieuwe inzichten, inspiratie, vaardigheden - terwijl andere content alleen maar tijdverspilling is. Maar in plaats van dat ik als ouder zeg 'dit mag niet' en 'dat moet je niet kijken', help ik ze om betere keuzes te maken door hun omgeving te verrijken. Dat is volgens mij veel effectiever dan verbieden.

Hoe kijk je aan tegen de toekomst van AI in jouw vak?

Ik ben optimistisch, maar ook realistisch. AI gaat een steeds grotere rol spelen in alle aspecten van mediaproductie en presentatie. We zien het al gebeuren: geautomatiseerde nieuwslezers, AI-gegenereerde stemmen, virtual presenters. Dat gaat niet meer weggaan, dat gaat alleen maar toenemen. Maar ik geloof heilig in het menselijke element. Technologie kan informatie verwerken, patronen herkennen, teksten schrijven. Maar empathie, het aanvoelen van een situatie, het stellen van de juiste vervolgvraag op het juiste moment, het creëren van een veilige ruimte waarin een gast zich kan openen - dat zijn dingen die menselijk zijn. En dat blijft waardevol. Mijn strategie is om AI te omarmen als hulpmiddel, om er beter door te worden in wat ik doe, om efficiënter te werken. Maar tegelijkertijd blijf ik investeren in wat me menselijk maakt: nieuwsgierigheid, empathie, creativiteit, authenticiteit. Die combinatie - technologie als gereedschap en menselijkheid als fundament - dat is volgens mij de toekomst van mijn vak. En voor jonge mensen die nu de media-industrie ingaan, is mijn advies: omarm de technologie, leer ermee werken, maar vergeet nooit dat je unieke waarde zit in je menselijkheid. AI kan veel, maar het kan niet jouw authentieke zelf zijn. En uiteindelijk is dat wat mensen willen zien en ervaren: echtheid. Kernpunten en praktische adviezen AI als vervanger van Google: Gebruik AI-tools zoals Gemini of ChatGPT voor efficiënter en uitgebreider onderzoek, maar verifieer altijd de informatie via andere bronnen. Voice Notes voor interviews: Gebruik transcriptie-apps om interviews automatisch uit te schrijven. Dit bespaart 2-3 uur werk per uur interview, ondanks kleine onnauwkeurigheden in namen en interpunctie. Schrijven in je eigen stijl: Laat AI teksten personaliseren met voorbeelden uit je eigen leven en carrière, maar herschrijf altijd zelf het eindresultaat om je authentieke stem te behouden. Verificatie is essentieel: Accepteer nooit AI-gegenereerde informatie zonder deze te checken. Als je iets niet kunt verifiëren, heeft het geen waarde. Het TikTok-algoritme van je kinderen beïnvloeden: Stuur bewust waardevolle, interessante en educatieve content naar je kinderen. Als ze dit bekijken, verschuift hun algoritme en krijgen ze meer kwalitatieve content te zien. Meebewegen in plaats van tegenbewegen: Verbieden werkt niet bij kinderen en social media. Beïnvloed liever hun digitale omgeving door deze te verrijken met goede content. Authenticiteit blijft waardevol: Hoe goed AI ook wordt, echte menselijke connectie, empathie en nieuwsgierigheid kunnen niet worden vervangen. Investeer in deze kwaliteiten. Wees alert op AI-gegenereerde content: Deepfakes en AI-video's worden steeds overtuigender. Blijf kritisch op wat je online ziet en vraag je altijd af of iets wel echt is. Kwaliteit biedt werkzekerheid: Als je uitblinkt in wat je doet en echte waarde toevoegt, zul je altijd relevant blijven, ongeacht technologische ontwikkelingen. Combineer technologie en menselijkheid: Gebruik AI als gereedschap om je werk te verbeteren en efficiënter te maken, maar laat je menselijke kwaliteiten het fundament blijven van wat je doet. AIToday Live is een podcast die zich richt op de nieuwste ontwikkelingen in AI en de impact ervan op verschillende sectoren. In elke aflevering spreken hosts Niels Naglé en Joop Snijder met experts uit het veld om inzicht te krijgen in de mogelijkheden en uitdagingen van AI-technologie. Luister via je favoriete podcast app: Spotify, Apple podcasts, YouTube Music, en meer.