Taalmodellen als bandlid: een andere kijk op AI

Hoi, leuk dat je weer luistert naar een korte aflevering van AIToday Live. Ik ben Joop Snijder, Head of AI bij Info Support. Ik wilde vandaag eigenlijk gewoon iets heel persoonlijks gaan delen met je als luisteraar. Ik wil je even meenemen naar iets wat op het eerste gezicht misschien niets met AI te maken heeft, namelijk muziek maken. En blijf erbij, we gaan het echt wel over AI hebben. Maar muziek maken. Ik speelde trompet en saxofoon en heb jarenlang in een band gezeten, lang geleden hoor. We schreven onze eigen muziek. En wat we daar veel deden, was uit een kluwe van ideeën, flarden van riffs, stukjes tekst en nummers componeren. Dat betekende dat je zelf inbreng had en dat gecombineerd met de inbreng van andere bandleden, de som der delen meer werd. En kijk, niet alles wat we maakten was goed, sterker nog, misschien het meeste niet, maar dat hoorde erbij. Je probeerde dingen, gooide het weer weg, pakte iets anders. Soms bleef een klein stukje hangen. Een riff, een zin, een gevoel. En daar bouwde je op verder. En wat ontstond, was nooit van één persoon. Het was altijd een combinatie. Later maak ik samen met een vriend muziek in de thuisstudio. Studio, meer een werkkamer omgetoverd rondom een pc waar we muziek op konden opnemen. Hij zong, speelde gitaar. En ik creëerde dan met drums, met de computer, bas en soms strijkers met de computer. Zo maakten we dingen samen. Samen speelden we de blazerssectie ook in. Ontzettend veel plezier hebben we zo gehad. Wat je daar zag, is dat je zou kunnen zeggen dat de rol was aan het veranderen. Het was van zelf doen, van zelf spelen, gingen we naar samenstellen. Dus ik speelde niet alles zelf. Dat kon ook niet, ik speel eenmaal geen drums en al helemaal geen gitaar. Maar ik wist wel wat ik mooi vond, waar wat paste. En wat het geheel uiteindelijk beter maakte. Dus ik werd meer een soort van producer, zou je kunnen zeggen. Ik knipte eruit wat niet lekker liep, veranderde de volgordes om het geheel te verbeteren en gebruikte samples waar we dat van toegevoegde waarde vonden. Het mooie was, ik kon daardoor dingen maken die daarvoor niet lukten. Nu denk je misschien leuk waarom vertel je me dit. De reden, zoals volgt, is omdat ik precies dezelfde patronen zie in hoe we nu met AI werken. In ieder geval hoe ik met AI werk. En ik dacht dat is misschien wel leuk om te vertellen hoe deze analogie zit. Want ik zie namelijk AI. En dan heb ik het over taalmodellen. Want AI is veel meer dan dat. Dus de taalmodellen zie ik als samenwerkingspartner. Niet alles wat ik maak, komt van mijzelf. En eerlijk gezegd, dat was toen met de muziek dus ook al niet zo. Er zat altijd inbreng in van anderen. Waarom zou dat met een taalmodel dan anders zijn? Zo'n taalmodel is voor mij geen vervanging. Het is meer een extra bron van input. Net zoals een bandlid was, of dat een sample kon zijn of een idee van iemand anders. Dat is een rol van de maker die ik ben. Die verandert. Wat mijn rol nu is, lijkt verdacht veel op wat ik toen met het muziek maken deed: schrijven, schrappen, knippen, plakken, een beetje van mezelf en een beetje van AI. Soms wordt dat iets wat beter is dan die losse delen. De som der delen dan opnieuw. Kijk, en wat als je geen ideeënmachine bent. Misschien herken je jezelf je helemaal niet in. Geen kluwe van ideeën, geen halve zinnen die ergens blijven hangen en geen constante stroom van dingen die eruit willen. Misschien denk je juist, ja, leuk verhaal, maar zo werk ik niet. Dat is ook wel waar AI interessant wordt. Want waar ik de taalmodellen gebruik als aanvulling op mijn ideeën, kun jij het misschien gebruiken als startpunt. Zie je het als het moment in de band waar iemand met een eerste riff komt. En als je die riff niet zelf hebt, betekent dat niet dat je geen muziek kunt maken. Je begint alleen ergens anders. Leren herkennen in plaats van bedenken. Iemand met veel ideeën moet leren kiezen, moet iemand zonder veel ideeën leren herkennen. Wat werkt, wat niet werkt, wat beter kan, is zo waardevol. Creativiteit is niet alleen je zelf iets bedenken. En creativiteit is ook zien wat er al is en daar iets beter van maken. Dus dat je dingen combineert, versimpelt, soms aanscherpt. Eigenlijk precies wat een producer in de muziek ook doet. Daardoor wordt je drempel ook lager. En dat is misschien juist wel wat een taalmodel kan veranderen. Je hoeft niet meer te beginnen met een leeg vel. Je begint met iets en vanuit daaruit ga je verder bouwen. Maar wat niet verandert, is je verantwoordelijkheid. Dus jij bepaalt wat blijft en wat weggaat. Taalmodel kan je helpen, jij moet het nog steeds bepalen of het goed is. Daarom vind ik het ook niet zo'n relevante vraag als iemand aan mij vraagt. Heb je dit met AI gemaakt. Wat zegt dat nou eigenlijk? Kijk, wat relevant is, is het eindresultaat goed. En dat is uiteindelijk de enige vraag die er echt toe doet. Kan het mij schelen dat jij iets volledig zelf hebt geschreven als er geen touw aan vast te knopen is. En natuurlijk andersom net zo, als je iets met AI gegenereerd hebt wat slecht is. Dan is het gewoon slecht. Goed is goed, slecht is slecht. Het maakt mij niet uit wat je gebruikt, of je nou met pen of potlood schrijft of je digitaal of analoog fotografeert, of je met AI werkt of zonder AI. Wat AI met taalmodellen doet, is in mijn beleving je mogelijkheden vergroten. Net zoals die thuisstudio dat eerder bij mij deed. Ik kon ineens dingen maken, componeren die ik daarvoor niet kon. En niet omdat ik ineens allerlei instrumenten kon bespelen, maar wel omdat ik wist, gewoon wat ik wilde horen. En dat is precies wat hier ook gebeurt. Maar er is ook een keerzijde. AI maakt het makkelijk om iets te maken wat wel oké is. Dat kan best wel links zijn, want oké blijft hangen op middelmaat. Je moet nog steeds keuzes maken, nog steeds kritisch zijn en nog steeds durven zeggen, dit werkt niet. Dus uiteindelijk ben jij degene die bepaalt wat blijft en wat weggaat, niet de AI. Jij bent degene met smaak. Jij bent degene die het geheel overziet. Dus als ik kijk naar hoe ik nu werk met AI, dan voelt dat voor mij in ieder geval niet nieuw. Het voelt eigenlijk best wel vertrouwd zoals vroeger in mijn band. In die werkkamer met een pc, ideeën verzamelen, dingen proberen, schaven, verbeteren. Net zolang tot het klopt. En wat klopt, dat is iets wat je zelf bepaalt. Misschien is dat ook wel de beste manier om ernaar te kijken. Niet als iets dat het werk overneemt, als iets waar je mee samenwerkt. Ik hoop dat je dit een beetje inzicht geeft in hoe ik kijk ten opzichte van het werken met AI. Maar zoals iedere week bedenk: AI is niet de oplossing voor elk probleem, onmisbaar waar het past. Ik zou het heel erg leuk vinden als je mij laat weten, en dat kan via onze website AIToday.nl vind je bij contactgegevens of via LinkedIn. Wat je van dit soort type afleveringen vindt. Het is natuurlijk mijn kijk en mijn manier van werken die je hebt gehoord. Kijk jij er heel anders naar, heb jij een eigen kijk, ben je het volledig oneens? Laat het me weten. Ik hoor graag van je.