Over de bedelaars van Silicon Valley en een nationaal AI Deltaplan

AI gaat alle taken van ons overnemen. Letterlijk alle taken. Geen voorbehoud, geen nuance, gewoon alles. Tenminste, deze bewering deed Dario Amodei van Anthropic, de makers van Claude. En dat werd opgevoerd in een klein college op het podium. Een ononderbroken TED-talk vol doemscenario's op nationale televisie. En ik ga je vandaag laten horen waarom deze bazen van taalmodellen in mijn ogen ordinaire bedelaars zijn. en dat er niet één vaststaande toekomst bestaat. Het kan je haast niet ontgaan zijn, maar vorige week heeft Alexander Klöpping een toekomstbeeld geschetst in de talkshow van Eva Jinek. En voor wie het gemist heeft, kwam het in het kort hierop neer. Volgens de bazen van OpenAI, Anthropic en andere leveranciers van grote taalmodellen wordt AI zo slim dat het alle taken voor ons kan overnemen. En je hoort het goed, alle taken. En dit was een quote van de baas van Anthropic, de maker van Claude. Die werd getoond en dit was dan de start van het mini college vol op het podium als een ononderbroken TED talk. Naast de claim dat AI alle taken overneemt, werd er direct bij gezegd dat gerenommeerde wetenschappers deze visie delen om het verhaal ook autoriteit te verschaffen. Klöpping gaf wel aan dat het slechts om één toekomstscenario gaat. Maar degene die hij schetst is wel meteen één van de zwartste die je maar kan voorstellen. En ik vraag me soms wel eens af, wat is er toch mis met mensen? Wat zit er nou in ons dat wij ons zo laven aan die zwarte scenario's? Zoek op de introductie van de trein of andere technologie. En we weten als mens de vreemdste toekomstbeelden te fantaseren. Een van de dingen bij die trein is. Vrouwen zouden niet met de trein moeten reizen. Want ze zouden de snelheid niet aankunnen. En de baarmoeder zou verschuiven. Ja, onwaarschijnlijk onzin toch? En dit soort onzin proefde ik ook wel in dit praatje. En ik ga echt niet het dingetje van Alexander Klöpping zitten bashen. Maar ik wilde juist elementen uithalen. Waarom we dit steeds horen. Want deze mannen, en dan bedoel ik de mannen van, het zijn ook eigenlijk allemaal mannen van deze leveranciers van die taalmodellen. Die roepen niet voor niks dat alle taken door AI overgenomen gaan worden. En dat komt omdat ze gewoon bedelaars zijn. Waar ze ook zitten of presenteren, eigenlijk houden ze gewoon hun handje op. Niet naar jou, niet naar mij. Nee, ze zeggen dit allemaal voor de investeerders. Want stel je bent rijk en je moet nu keuzes maken waar je je miljoenen in gaat stoppen. Dan is die pitch dat er een product is die straks al het werk van de wereld gaat doen. Is natuurlijk dan onweerstaanbaar. Zou jij hier niet gevoelig voor zijn? Dus die claim dat AI binnen twee jaar alle taken gaat overnemen. Kunnen we echt met een hele flinke korrel zout nemen. Nou dan het toekomstbeeld door die gerenommeerde wetenschappers. Ik weet niet hoe het met jou zit, maar mij maakt het niet zo heel veel uit hoe gerenommeerd iemand is. Maar ik ben er namelijk niet van overtuigd dat iemand überhaupt in de toekomst kan kijken. En zeker niet over een periode van vijf jaar die daar geschetst werd. Uiteraard krijgen we te maken met negatieve effecten van deze technologie. Ik ben niet naïef. Maar ik denk wel andere dan die we nu voorzien. Met de introductie van het internet konden we niet bevroeden waar we nu tegen aan lopen. De basis van het college was op zijn minst dubieus. En was het college dan helemaal slecht? Nee, dat denk ik niet. Want uiteindelijk eindigde het namelijk met een oproep voor een deltaplan. Want ook al kunnen we de toekomst niet precies voorspellen. We kunnen wel inschatten dat AI een gigantische impact gaat hebben op ons onderwijs, onze manier van werken, defensie, gezondheidszorg en zelfs onze democratie. Daarom was ik juist aangenaam verrast door de oproep van Jelle Prins en Michiel Bakker die daags voor de uitzending naar buiten kwam. Zij gebruiken namelijk onze nationale trots, de Deltawerken, als een heldere analogie voor de urgentie en de aanpak van een nationaal AI-plan. En misschien werd met dat college ook wel een soort van urgentie geprobeerd op te wekken. Maar goed, de redenatie van Prins en Bakker is eigenlijk simpel maar krachtig. Want net zoals de watersnoodramp van 1953 aantoonde dat Nederland kwetsbaar was voor overstromingen. Laat de opkomst van EH zien dat we kwetsbaar zijn voor verlies van digitale soevereiniteit. En we lopen het risico de controle over vitale technologieën kwijt te raken. Stel is hij, en daar ben ik het mee eens. En de deltawerken waren een grootschalig collectief antwoord op een duidelijke dreiging. Een nationale mobilisatie waarbij overheid, bedrijfsleven en wetenschap samenwerkte. Prins en Bakker pleitten voor een vergelijkbare aanpak voor AI. Een nationaal plan met langdurige inzet van alle partijen. Het draait om namelijk vooruitdenken en eigenaarschap nemen. En waar de deltawerken Nederland jarenlang hebben beschermd dankzij vooruitziend beleid en eigen infrastructuur, moeten we nu ook zelf AI capaciteiten opbouwen. Alleen zo blijven we in de toekomst zelfstandig en weerbaar. En AI wordt gepresenteerd als de digitale equivalent van waterveiligheid in hun deltaplan. Een fundament waarop onze samenleving gebouwd is dat je gewoon niet kunt overlaten aan anderen. Zelf vind ik dit echt een krachtig staaltje denkwerk waar we als Nederland per direct aan zouden moeten beginnen. Want terwijl de bedelaars van Silicon Valley een volgende financieringsronde voorbereiden, kunnen wij bezig zijn met echte vooruitgang. Een deltaplan dat inderdaad ons helpt de kansen van Neuai te benutten zonder onszelf afhankelijk te maken van de beloftes van mannen die vooral hun eigen zakken willen vullen. Dus mijn oproep is, lees vooral het voorstel van dat Deltaplan. Deze staat opgenomen in de show notes. Lees die goed door. En ga erachter staan en spreek je daar ook over uit. Kijk, met de huidige, laten we zeggen, politieke stand geloof ik niet zo dat het vandaag opgepakt gaat worden. Dus we hebben een kabinet die trots is dat ze kinderen niet naar de Efteling laten gaan. Terwijl dit soort uitdagingen vele malen groter zijn. Met z'n allen op naar het Deltaplan. En bedenk altijd, AI is niet de oplossing voor elk probleem. Maar onmisbaar waar het past. Dank je wel weer voor het luisteren naar deze korte aflevering van AIToday Live. Mis geen aflevering door eventjes snel op de knop volgen te drukken. In je favoriete podcast app. En dan krijg je automatisch een seintje als er weer een nieuwe aflevering beschikbaar is. Tot de volgende keer.