AI-voorspellingen 2026

Joop: Leuk dat je weer luistert naar een nieuwe aflevering van AIToday Live en vandaag wel een hele leuke, want we gaan het hebben over voorspellingen voor volgend jaar 2026. Joop: Mijn naam, Joop Snijder, CTO bij Aigency. Niels: Mijn naam, Niels Naglé, Area Lead Data & AI bij Info Support. Joop: Ja, Niels, en zoals gezegd, we gaan een beetje vooruitkijken, zeggen natuurlijk altijd erbij is heel erg lastig om in een glaasbol te kijken. Joop: Maar ik denk dat we best wel met sommigen met best wel veel zekerheid kunnen zeggen wat er gaat gebeuren in 2026. Joop: Sommigen misschien met iets minder zekerheid. Niels: Zeker weten. Niels: En ik denk dat het gewoon goed is om altijd even vooruit te kijken. Niels: En dan hou je in ieder geval rekening mee met de gedachte dat het zou kunnen gaan gebeuren. Joop: Precies. Joop: Waar beginnen we? Joop: Zal ik beginnen? Joop: Kijk, de eerste waar ik het over wil hebben, is dat we gaan zien, en dat is al in opkomst, 2025, is agents en agentic AI. Joop: Ik denk dat het de hype nog niet over is dat hij alleen maar groter gaat worden. Joop: Dat we nog meer spraakverwarring gaan krijgen over wat is dan agentic AI. Joop: Maar dat we daar ook wel een beetje teleurstelling in gaan krijgen. Joop: Dus mensen denken van agents gaan echt alles overnemen. Joop: En we kunnen alles gaan oplossen met agentic AI. Joop: En dat gaat het uiteraard gaat het niet worden. Joop: Maar deze termen. Joop: Da ga je nog meer mee doodgegooid worden, moet ik zeggen. Joop: Maar het biedt ook mogelijkheden om echt al na te denken over verandering van werk. Joop: En wat ik denk. Joop: In 2026, is dat we het minder gaan zien, hopelijk als technologie. Joop: Maar meer kijken van wat verandert het dan binnen je organisatie. Joop: Of moet veranderen. Joop: Om deze technologie ook te laten renderen. Niels: Je gaat heel snel een paar stapjes terug, inderdaad. Niels: Je zegt het is nu al beginnend. Niels: Heb je al voorbeelden van variaties van agents terminologie. Joop: Ja, kijk, in mijn beleving gaat gaat het om een mate van autonomie. Joop: Wat agents hebben. Joop: Een agent moet zijn omgeving waar kunnen nemen. Joop: Moet handelingen kunnen uitvoeren. Joop: Da zit een vorm van autonomie in. Joop: En kunnen leren en feedback vanuit feedback leren. Joop: En dat klinkt vaak heel zwaar. Joop: Dat kan eenvoudige feedback zijn. Joop: En dat kunnen eenvoudige leercyclus zijn. Joop: En wat je ziet, is in ieder geval in de moderne AI agents zit het brein het taalmodel. Joop: De verschillen die er zijn, is dat je ook ziet, zeg maar wat er nu ontstaat, is als je een prompt stuurt aan een taalmodel en je krijgt antwoord terug, dat mensen dat al een agent noemen. Joop: Ik noem dat een prompt sturen naar een taalmodel een antwoord terugkrijgen. Joop: Ik snap het wel. Joop: Want ik heb gisteren ook nog een workshop gegeven, waarin deze discussie gevoerd werd. Joop: En dat komt omdat de Anthropics, de Claudes en de ChatGPT's van deze wereld ook als een agent kunnen opereren. Joop: Dus je kan een vraag stellen, ik kan antwoord krijgen. Joop: Het is niks met agent te maken. Joop: Je kan hem in een agent modus zetten. Joop: Dan geef je hem vaak een opdracht. Joop: Dus dan moet hij een doel gaan uitzoeken, kan hij daar ook tools voor gebruiken, zoals web search of iets op je machine opzoeken, connecties die je met je applicaties hebt. Joop: Dan hebben we het wel over een agent. Joop: En dan heb je ook nog de zogenaamde workflow agents. Joop: Waarbij het eigenlijk is veel meer een stappenplan uitgestippeld. Joop: Die wij hebben uitgestippeld. Joop: En dat er niet van dat stappenplan wordt afgekeken, maar dat de taalmodel erin verweven zit om eventueel één of meer van die stappen slimmer uit te voeren. Joop: Dat maakt het soms lastig om te bedenken van ja, wat is nou wel een agent, wat is niet een agent. Joop: En de vierde. Joop: Die gaan we denk ik namelijk heel veel zien, namelijk het aankomend jaar. Joop: Veel meer dan je lief is. Joop: En dat is de agent washing. Joop: Oftewel, overal waar we maar het stikker op kunnen plakken. Joop: Dit is een agent, dat is een agent, iedereen een agent. Joop: Dat heeft er niets mee te maken. Joop: En ik wilde wel aan toevoegen, want soms is het een beetje flauw om het over definities te hebben. Joop: Maar in dit geval is het wel belangrijk. Joop: Omdat bij agents gaat het over autonomie en hoeveel autonomie geef je het. Joop: En daar zitten andere vraagstukken bij, dan als je gewoon een prompt opstuurt naar een taalmodel. Joop: En daarom is het belangrijk dat we juiste terminologie gebruiken voor dit onderwerp. Niels: En dat zal dus alleen maar gaan toenemen, is jouw verwachting in 2026 dat er meer verwarring op komt. Niels: En dan wilde zich meegeven. Niels: De karakteristieken van autonomie, zelflerend of ondersteunend van het feedback leren. Niels: En zaken kunnen waarnemen. Niels: En vooral die autonomie, dat is inderdaad denk ik het stukje let daarop. Niels: Want daar moet je gaan afkaderen en met elkaar goed over nadenken. Niels: Hoe ver is die autonomie en hoe ver vinden we dat die moet gaan. Joop: Precies, want daar moet je ook gaan afbaken. Joop: Wat mag een agent niet. Joop: En onder welke condities mag iets niet. Joop: En wordt die agent uitgevoerd onder jouw autorisatie. Joop: Of krijgt een agent een eigen autorisatiemodel. Joop: Dat zijn allemaal vraagstukken waar je naar moet gaan kijken. Niels: Nou, helder. Niels: En ook eentje die we gewoon prima kunnen toetsen. Niels: Hoeveel verwarring hierover gaat ontstaan. Joop: Toch jij een voorspelling? Niels: Ja, mijn voorspelling is dat we gaan leiden aan AI obesitas. Joop: Wat een mooie term. Joop: Wat betekent dat? Niels: Het zit een beetje in lijn met een stukje agent. Niels: Is we gaan nog meer overal stickers op krijgen met AI enabled, gaat steeds meer werkzaamheden proberen van je te ondersteunen. Niels: En ik zie het zelf ook wel van. Niels: Oh ja, dat denk dat is wel makkelijk, inderdaad, kan u even mijn powerpoint alvast voor me opstellen en gelijk even wat extra content doen. Niels: Je blijf maar eten. Niels: Je blijf maar happen. Niels: En volgens mij heb je het in eerdere podcast aflevering ook wel gezegd. Niels: Soms dwaal je af van waar je eigenlijk mee bezig was. Niels: En ik denk dat dat een trend is die we in 2026 bij heel veel mensen meer gaan zien. Niels: Dat we eigenlijk daardoor focus verliezen met welk doel hebben we. Niels: Hoe gaan we dat bereiken? Niels: Door de AI obesitas nog even een hapje. Niels: Het is zo makkelijk, het gaat zo snel. Niels: Maar achteraf heb je spijt van al die calorieën AI die je hebt toegenomen. Joop: Wat een goede. Joop: Ze hanteren hier bijna dezelfde principes om je zo lang mogelijk vast te houden op het platform. Joop: Vooral ChatGPT vind ik dat. Joop: Maar ik zie dat ook wel bij Claude komen. Joop: Dat iedere keer als jij iets gevraagd hebt en je hebt een antwoord teruggekregen. Joop: zal ik ook dit voor je maken? Joop: Zal ik dit voor je opstellen? Joop: Ik kan dit nog voor je doen. Joop: Waarbij het zo makkelijk is om alleen maar ja te zeggen. Joop: En daar ontstaat wat je ook bedoelt. Niels: Helemaal inderdaad. Niels: Kan ik het nog even een andere vorm doen, kan nog drie voorbeelden voor je uitwerken. Niels: Terwijl nee, dat was niet wat ik van plan was. Niels: Dus nee, ik hoef niet die extra kipnuggets of ik hoef niet die extra hamburger. Niels: Ik heb hier al voldoende aan. Joop: En hoe kijk jij daarna? Joop: Want er wordt steeds meer gesproken over dat er een AI-bubbel aan het ontstaan is. Joop: En dat bedoel ik niet de bubbel waar je in begeeft zijn, maar de economische bubbel. Joop: Er wordt zoveel geïnvesteerd in deze technologie, waarbij de vraag is. Joop: Kunnen de techbro's, kunnen die dat geld eigenlijk wel terugverdienen. Niels: Voor degene die nog niet hebben gekeken, Luba heeft hier echt een hele leuke aflevering over gemaakt. Niels: Zullen we ook even opnemen in de show notes. Niels: waarin dit helemaal toelicht. Niels: En ook even in de satire, zoals hij natuurlijk heeft mooi toelicht. Niels: Ik denk niet dat we daar in 2026 af nog meer gaan merken. Niels: We merken er nu al genoeg van. Niels: Dat zal doorgaan in 2026. Niels: En ik denk dat we er steeds meer bewust van worden, hoe we ermee omgaan. Niels: Maar ik denk dat dat nog niet in 2026 is. Niels: We gaan echt nog veel meer consumeren. Niels: Nog veel meer creëren. Niels: We zitten echt nog in de learning curve bij veel zaken. Niels: En ik hoop wel dat we gaan naar dat we AI inzetten waar AI waarde heeft. Niels: En dus eigenlijk ook die obesitas gaan voorkomen. Niels: Maar ik denk dat we daar echt een uitdaging hebben om met elkaar bewuste keuzes te maken. Niels: En niet overal maar AI voor in te zetten, omdat dat een makkelijke stap is. Joop: Maar de bubbel gaat nog niet barsten. Joop: Ik denk ook dat die eerst eerst nog groter wordt. Joop: Voordat we. Joop: Wat er wel gaat komen, als we het toch op economisch vlak hebben. Joop: Is dat er nog meer ontslagen gaan ontstaan. Joop: Waarbij AI de schuld krijgt. Joop: Dus we hebben nu natuurlijk gezien ABN AMRO die zegt van wat was het iets van 15% of zo. Joop: En moet er uit. Joop: En dat had te maken met de focus op AI. Joop: We kunnen echt wel stellen dat zij nog helemaal niet een productiviteitsverbetering van 15% hebben gehaald. Joop: Dat durf ik echt wel zo te zeggen. Joop: Ik denk dat er ook een vorm van wel van ambitie in zit. Joop: Dus in die in die 15%. Joop: Maar het is ook wel een manier om toch wel makkelijk onder ontslagen uit te komen. Joop: Hoe kijk jij daarna? Niels: Ja, ik weet niet of het noodzakelijk is. Niels: En daar zullen vast nog heel veel overwegingen bij de organisatie ook meespelen. Niels: Maar het is wel een extra middel met de ambitie en de advanced denken van die efficiëntie, dat we dit vaak zullen gaan zien. Niels: En ik denk dat er ook nog wel een aantal bedrijven zullen terugkomen op de keuze. Niels: Als ze eenmaal met AI echt de kritische processen en de adoptie gaan vergroten. Niels: Dat ze dan pas tegen de uitdaging aankomen dat we nog steeds mensen nodig hebben, alleen dat de mensen andere werkzaamheden gaan oppakken. Niels: Omdat we hier nog zitten waar we het wel vaker over hebben, het stukje dat we automatiseren wat we nu hebben. Niels: Terwijl we moeten naar iets nieuws een nieuw proces gaan oppakken. Niels: En daar hebben we wel gewoon de domeinkennis nodig, de experts die al jaren meegaan, de senioriteit. Niels: En die kunnen juist die nieuwe processen en de kanttekeningen die daarvoor nodig zijn, beter uit stippelen dan dat je dat met nieuwe krachten of met AI wil gaan doen. Niels: Dus ik denk dat daar nog wel bedrijven van terug gaan komen op dat stuk. Joop: Zelfs Gartner, dat adviesbureau. Joop: Die heeft een voorspelling gedaan dat 40% of misschien wel hoger. Joop: Dit soort initiatieven direct gaan falen of worden teruggetrokken, omdat ze geen aantoonbare waarde leveren. Joop: Dat is best wel heel erg fors. Joop Snijder: En dat raakt ook nog steeds aan de kloof die er is van pilot naar productie. Joop Snijder: Ze zien dat er heel veel bedrijven in de pilotfase zitten. Joop Snijder: En dat maar een klein deel eruit komt en naar zich naar productie weet. Niels Naglé: Door te groeien, te evalueren, inderdaad. Niels Naglé: Dus echt de stap van hoe embed je het binnen je organisatie. Niels Naglé: Hoe ga je je proces ermee om? Niels Naglé: Maar ook ga je met organisatie cultuur om. Niels Naglé: Ja, dat is change management. Niels Naglé: En dat kost ook gewoon tijd en dan moet je tijd voor pakken, wil je de waarde eruit halen die je in de pilot ziet. Niels Naglé: Maar dat betekent daarna dus doorzweten om dat goed te laten landen. Niels Naglé: En dan heb je de big benefits ervan. Joop Snijder: Ja, en ik denk dat in 2026 is echt wel het jaar van pilot naar productie. Joop Snijder: Dus ik denk dat heel veel bedrijven hebben dat nou geproefd gezien. Joop Snijder: Maar de investeringen moeten ook terugverdiend worden. Joop Snijder: Dus we moeten nu de stap gaan maken. Joop Snijder: Dus waar er misschien eerst drempels gevoeld werden. Joop Snijder: Worden die misschien nu wel genomen. Joop Snijder: Er moet die stap moet gemaakt worden. Joop Snijder: En ik denk dat 2026 daar echt het jaar voor is. Joop Snijder: Als dat niet gebeurt. Joop Snijder: Dan gaan we dan krijgen we wel een probleem. Joop Snijder: Want dan nemen we straks ook de investeringen af in dit soort trajecten. Joop Snijder: En dan moeten we maar eens gaan kijken hoe zich dat gaat ontwikkelen. Joop Snijder: Maar ik heb er een positieve blik op. Joop Snijder: Ik denk dat echt de stap pilot productie, dat die nu daadwerkelijk genomen wordt. Joop Snijder: We zien ook dat leveranciers zoals Microsoft, anderen zullen dat ook hebben, daar ook stappen in ondernemen dat ze zien van ja, maar die agents die moeten ook goed gemonitord kunnen worden. Joop Snijder: Die moet je ook een identiteit kunnen geven, die moeten beveiligd kunnen worden. Joop Snijder: Dus we zien daar ook dat het meer enterprise ready wordt. Joop Snijder: Dat is waar we eerst in cowboy land leefden. Joop Snijder: van, we hebben een agent zoek het uit. Joop Snijder: Gaaf, hij doet iets. Joop Snijder: Maar we kunnen dat. Joop Snijder: Het is een stier die we een wilde stier die we onder controle moeten zien te houden. Joop Snijder: Gaan we veel meer naar duidelijke governance. Joop Snijder: Duidelijke security. Joop Snijder: Dat het er ook moet ik het zeggen. Joop Snijder: Makkelijker wordt, denk ik, om die stap te nemen dat je dat je minder lef nodig heeft om toch te zeggen van we gaan in productie hiermee. Niels Naglé: Ja, omdat inderdaad de kaders en vanuit de technologie vanuit de organisatie die hulpmiddelen daarvoor bieden, het makkelijker gemaakt wordt om dat te doen. Niels Naglé: Waardoor het gevoel van geloof van kennis die nodig is kleiner worden. Niels Naglé: Ik denk dat inderdaad het jaar, en het moet ook wel het jaar worden van 2026 en inderdaad, van pilot naar productie om echt die waarde gaan aan te tonen. Niels Naglé: En ik denk dat het ook wel het jaar is waardoor dus ook de adoptie. Niels Naglé: Als het goed is, naar mijn beeld, sneller zal toenemen dan de afgelopen jaar. Niels Naglé: En de adoptiebreed. Niels Naglé: Dus we hebben met ChatGPT wel een hele mooie boost gekregen aan wat mensen met AI ervan verstaan en een beeld te bij hebben. Niels Naglé: En nu zien we het steeds meer toegepast worden in de praktijk. Niels Naglé: Dus die kennis zal alleen maar toenemen, moeten ook toenemen. Niels Naglé: En ik hoop dat daarmee dus ook inderdaad de stap naar het stukje bedrijfskritische oplossingen durven aan te gaan met AI. Niels Naglé: En ja, daar is gewoon kennis en ervaring voor nodig. Niels Naglé: En die moeten we gaan opdoen. Joop Snijder: En dan kijk, als je dit luistert, kan ik me voorstellen dat ik denk van, maar dat is eigenlijk wel een beetje tegenstrijdig. Joop Snijder: Aan de ene kant zeggen we van die ontslagen vanwege AI een beetje flauwekul. Joop Snijder: Aan de andere kant, we krijgen meer adoptie van de technologie, van agents. Joop Snijder: De AI is meer dan agents. Joop Snijder: Dat is wat je zegt, de adoptie neemt toe. Joop Snijder: Hoe verhoudt zich dat tot elkaar. Joop Snijder: En daar had ik ook wel een aardig stukje gelezen van Matthijs Bouwman in het FD, financieel dagblad. Joop Snijder: Die zei van ja, dit soort beloftes zijn heel vaak gedaan. Joop Snijder: Dat is bij de robotisering. Joop Snijder: Robotisering in de industrie. Joop Snijder: En werd ook gezegd van ja, we hebben geen mensen meer nodig en banen verdwijnen. Joop Snijder: En je zou het helemaal terug kunnen trekken naar andere industriele revoluties. Joop Snijder: Wat er gebeurd is, is dat we iedere keer meer banen bij zijn gekomen. Joop Snijder: Wel veel meer differentiatie, denk ik. Joop Snijder: Maar echt een krimp is er nooit geweest. Joop Snijder: Maar waar het wel voor heeft gezorgd, is dat we productiever zijn geworden, minder uren per week zijn gaan werken. Joop Snijder: Waar ik niet in geloof, is Elon Musk had weer geloof ik zoiets of zo van in de toekomst worden banen optioneel. Joop Snijder: En doe je alleen nog maar wat je leuk vindt of zo. Niels Naglé: Die toekomst lag al vrij dichtbij, en inderdaad, van als je nu in je studie bezig bent, waarom doe je dat dan echt reinste flauwekul, daar geloof ik echt helemaal niet van. Joop Snijder: In die zin. Joop Snijder: Dus ik geloof er inderdaad in van pilot naar productie, wat je zegt adoptie verhogen. Joop Snijder: Maar dat zorgt er vooral voor dat we werk anders gaan inrichten. Joop Snijder: En dat kan betekenen dat we of meer gaan doen in minder tijd, maar er ligt altijd nog zoveel andere werk. Joop Snijder: En alles verzinnen we het wel, zo zijn we ook wel weer. Niels Naglé: Er zal weer nieuw werk gaan ontstaan. Niels Naglé: Technologie geeft weer nieuwe mogelijkheden, nieuwe oplossingen. Niels: Nieuwe zaken met robots, nieuwe zaken in binnen bedrijfsleven, het menselijk creativiteit, wordt nog wel eens onderschat, heb ik het vermoeden. Joop: Denk jij heb je een idee van een rol, een functie, een taak. Joop: Die gaat ontstaan in 2026, die we nu misschien nog niet of niet zo heel goed kennen. Niels: Goede vraag. Joop: Zal ik er eentje ingooien? Joop: Dat heb ik bedacht. Joop: Ja, de AI manager. Joop: Stel dat de belofte van dat je een taskforce hebt, dus allemaal agents, werkers die voor jou werken, dat betekent dat je je eigen werk verandert. Joop: Dat betekent dat je misschien wel management skills nodig gaat hebben om die agents aan het werk te houden. Joop: Niet iedereen heeft dat. Joop: Ik denk ook niet dat iedereen die ambitie heeft. Niels: Dat moet ook vooral passen, de werkzaamheden die daarbij komt kijken, om meer supervisie en inderdaad, orchestratie te gaan doen in plaats van hetzelf uit te voeren, wat misschien juist in de passie van iemand ligt. Niels: Helaas kwam ik een beetje op hetzelfde link. Niels: Maar mij was het in orchestra, dus het orchestreren van al die agents, hoe gaan het samenwerkingen dan. Niels: En misschien is het inderdaad wel de mediator tussen de AI agents inderdaad, dat moet gaan ontstaan. Niels: Want nu hebben we nog binnen een organisatie agents die misschien samenwerken, maar als we tussen organisaties met AI agents gaan samenwerken, daar zal ook iets voor in het leven gaan komen, verwacht ik, weet je of de 2026 ga zijn, ik denk het eigenlijk wel, omdat we daar al meer agents zullen gaan zien. Niels: Dat er een soort van mediator tussen komt, dat die gaat onderhandelen, maar dat we echt nog iemand extra nodig hebben, dat die AI's niet elkaar zo weg onderhandelen, dat er eigenlijk een mediator nodig ga zijn. Niels: Dat kan ook misschien wel weer een AI zijn of gecombineerd. Joop: Gisteren zei iemand ook van is er zo direct niet ook heel veel menselijk werk die de agents in de gaten te houden. Joop: En dat bedoel ik dus niet het werk uitdelingen, want daar hebben we de management. Joop: Maar je doet de agent wel die moet doen, wat die mag doen. Joop: Er zal zo direct ook wel echt supervisiemonitoring moeten plaatsvinden. Joop: En als we een hele zwerm aan agents hebben lopen, zal dat waarschijnlijk ook een dagtaak worden. Joop: Een soort van beveiliger of zo. Joop: De agent beveiliger. Joop: Die kijkt van, blijven alle kikkers wel eigenlijk in de kruibagen. Niels: Een quality officer of een kwaliteitsmanager, inderdaad, die dat soort zaken in de gaten houdt, dat is gewoon nodig. Joop: Ik heb natuurlijk ook de boek geschreven over AI-agents. Joop: Voorspelling is dat hij heel goed wordt verkocht aankomend jaar. Joop: Nee, maar een van de dingen, want daar heb ik het ook wel over nieuwe functies. Joop: En eentje die daarin staat, is de AI-trainer. Joop: Dat is wat anders dan iemand die zelf modellen maakt. Joop: Want daar hebben we het natuurlijk ook over trainen. Joop: Dan hebben we het over machine learning modellen die traint, maar dat is een data scientist. Joop: Maar daar heb ik het over de AI agents. Joop: Wat moet die doen, wat kan die doen. Joop: Want uiteindelijk moet dat natuurlijk ook goed vastgelegd worden. Joop: En dat is geen prompt engineering. Joop: Dat is veel meer dat je na kijkt van in welke stap, wat moet die kunnen, wat mag die niet, welke data is nodig, de context. Joop: En dat verbeteren. Joop: Want je werkzaamheden van je bedrijf veranderen ook steeds. Joop: Dus je moet die agent moet je ook steeds weer de juiste richting in drukken. Joop: Dus net als dat je iemand hebt die nieuwe mensen opleidt onboard. Joop: Heb je iemand nodig die gespecialiseerd wordt in hoe je agents opleid en omboord. Niels: En moeten de capabilities groeien, moeten we inderdaad nog een keer een goed gesprek hebben en functioneren gesprekken wat we hebben over gehad hebben. Niels: Ik denk dat inderdaad wel nodig gaat zijn. Niels: Zeker omdat de data, de process wat je zegt binnen organisatie wijzigt. Niels: Wordt dat denk ik nog wel onderschat. Niels: En ik denk dat we in 2026 meer gaan zien dat dat onderschat wordt. Niels: Wat er bij komt kijken om dit goed met goede kwaliteit te laten draaien en de risico's dat goed te managen. Niels: We hebben nu aan het voorspellen zijn we geweest, inderdaad, voor 2026 rollen. Niels: We hebben ook nog een voorspelling gedaan uit 2023. Niels: Misschien ook wel leuk om die even mee te nemen van goh, leuk. Niels: Maar wat is daar nou eigenlijk uit naar voren gekomen? Joop: Ja, en daar hadden we vooral gekeken van. Joop: Er was een lijst, zeg maar die we zelf hadden opgesteld. Joop: Dus volgens mij hebben we het daar nooit echt in de in de podcast over gehad, maar er was meer een lijstje van welke rollen, zeker functies, hebben een groot gevaar dat ze vervangen worden door AI. Joop: En dan hebben we het eens over 2023. Joop: Begin 2023. Joop: Dus op het moment dat je dit luistert je minstens twee jaar verder. Joop: Dachten is misschien wel grappig. Joop: En denk ik ook dat het een misschien wel een eye-opener kan zijn van wat er wel of niet verandert en hoe snel het gaat. Niels: Ja, ik denk dat we dat nog wel eens onder of overschatten. Niels: We hebben de drie uitgepikt. Niels: En de eerste die we hebben uitgepikt is de copywriter. Niels: En de copywriter hadden we bij dat AI zal het schrijven en uitwerken van de teksten naar dezelfde kwaliteit als de mens kunnen uitvoeren, waardoor het werk van de copywriter overbodig zal worden. Joop: Nou, zijn wij allebei geen copywriter en zitten wij ook niet in die business. Joop Snijder: Maar we kunnen hier denk ik wel concluderen dat in ieder geval het vak hiervan behoorlijk verschoven is. Joop Snijder: We hebben natuurlijk ook genoeg gasten gehad over dit onderwerp. Joop Snijder: O het menselijke kwaliteit is, dat vraag ik me af. Joop Snijder: Maar we hebben natuurlijk ook een verschuiving gekregen van wat we als mens acceptabel vinden. Niels Naglé: Inderdaad. Niels Naglé: En ik denk dat met die verschuiving, dat inderdaad veel van het werk van de copyright is verandert. Niels Naglé: En dat er ook weer veel hetzelfde gebleven is, namelijk welke essentie wil je overbrengen, is het de juiste toon, hoe zit de juiste emotie erin. Niels Naglé: En dat daar meer de focus op gelegd wordt van hoe gaat dat mee in de uitingen. Niels Naglé: En dat daar eigenlijk de kracht van de mens nog beter naar voren komt. Niels Naglé: Maar het heeft wel enorme impact in zo'n reden van wat. Joop Snijder: Ik denk die flink geraakt zijn. Niels Naglé: Ik denk dat die heel goed geraakt zijn. Niels Naglé: Andere is de teacher, de onderwijzer. Niels Naglé: En daarbij staat dat AI zal dus het individueel lesprogramma's en leertrajecten veel beter kunnen ondersteunen. Niels Naglé: Waardoor het persoonlijk maken van het leertraject. Niels Naglé: Door AI veel makkelijker en toegepast kan worden. Niels Naglé: Ja, wat zien we er daarvan terug? Niels Naglé: Ik denk dat dit wel eentje is die een beetje overschat is op dit moment. Niels Naglé: En dat ligt misschien niet eens in de technologie. Niels Naglé: En ik denk dat het zelfs niet aan de technologie ligt, maar met name aan wat komt er bij kijken om dat te gaan doen. Niels Naglé: Wat zijn de risico's ervan van het volledige gepersonaliseerd te hebben, gaan we daar niet bubbels creëren. Niels Naglé: En dat we daar juist nu wel de discussies zien. Niels Naglé: Maar dat het al helemaal vervangen is en dat we daar echt significante stappen vooruit hebben gemaakt. Niels Naglé: Ik denk dat we mooie stappen daarin maken, maar dat we daar voorzichtige stappen in moeten maken. Joop Snijder: En dat gebeurt ook zie ik in het hele gepersonaliseerde, dat valt denk ik heel erg tegen. Joop Snijder: En aan de andere kant zijn ze natuurlijk ook wel heel erg geraakt, maar dan op een ander vlak. Joop Snijder: Om wat het betekent toetsen en dat al die studenten en allemaal in ChatGPT zitten. Joop Snijder: Hoe leer je nog, zeg maar in dit tijdperk waarin alles wordt aangedragen. Niels Naglé: Maar de vervanging daar zal nog veel voor nodig zijn, inderdaad. Niels Naglé: Maar ik denk dat we eerst moeten focussen op de andere zaken, hoe blijven we leren, hoe zorgen we van junior naar senior te gaan. Niels Naglé: Allemaal vraagstukken die denk ik een versneld focusgebied zijn geworden, vanwege inderdaad de introductie van ZGPT en de andere tools die daarbij kan bekijken. Niels Naglé: En de derde, dat zit in de medische kant. Niels Naglé: Daar pak ik even erbij. Niels Naglé: De medical receptionist was daarbij het geval. Niels Naglé: Dus de receptionisten in het medisch vakgebied. Niels Naglé: Waarbij eigenlijk alle handelingen voor administratieve werkzaamheden middels AI toegepast kunnen worden. Niels Naglé: En dat dat dus eigenlijk gewoon volledig geautomatiseerd is. Niels Naglé: Dat was de voorspelling in 2023. Niels Naglé: Dat vind ik wel terug. Joop Snijder: Eerlijk gezegd, ik kom nog wel eens in het ziekenhuis of op contact met mijn huisartsen vanwege verschillende redenen. Joop Snijder: Ik merk daar zelf nog niet van. Joop Snijder: Ik geloof er wel heilig in dat het heel erg behulpzaam kan zijn, deze technologie. Joop Snijder: En dat we het ook nodig hebben, sowieso tegen de vergrijzing. Joop Snijder: En dat je veel meer zorgt dat je handen aan het bed hebt. Joop Snijder: Dat de artsen veel meer aandacht voor je hebben. Joop Snijder: Of in ieder geval. Joop Snijder: Ik denk dat iedereen weet dat er veranderingen plaats moeten vinden op dit gebied. Joop Snijder: Maar ik zie ze nog niet. Joop Snijder: Ik heb eerder dat ik zie van dat ik vaker gebeld wordt van je weet je dat je morgen nog deze afspraak hebt. Joop Snijder: Dat er nog heel veel handwerk zeg maar wordt uitgevoerd. Joop Snijder: De arts zit nog steeds te typen, terwijl die naar mij luistert. Joop Snijder: Ja, ik weet het niet. Joop Snijder: Zie jij er wat van? Niels Naglé: Ja, ik zie zeker wel goede ontwikkelingen. Niels Naglé: Ik zie hele specifieke taalmodellen die je lokaal kan draaien, zodat het privacy aspect daar gewaarborgd wordt, maar ook taalmodellen gefinetuned worden op dokters talk. Niels Naglé: En dus niet de doktershandschrift, wat dat zo handig is, maar ook gewoon welke terminologie heb je. Niels Naglé: En dat daar echt gewoon goede stappen gemaakt worden. Niels Naglé: Maar dat is wel het stukje van we hadden verwacht dat het heel snel zou gaan, maar dit zijn kleine stapjes. Niels Naglé: En dat zijn zorgvuldige stapjes. Niels Naglé: Maar dan zie ik wel hele grote ontwikkelingen, inderdaad, om dat mogelijk te maken. Niels Naglé: En dat zijn een aantal van die taken dat als je in het gesprek met de arts bezig bent, dat die daarin ondersteund wordt. Niels Naglé: En dat de documentatie dus eruit komt rollen. Niels Naglé: Maar ja, dat zal nog gewoon wat werk hebben omdat van het goede kwaliteit hebben. Niels Naglé: Want je wil daar geen fouten maken met interpretaties. Niels Naglé: Je zal me net even net een andere code noteren, dan kan het nogal een significante impact hebben. Joop Snijder: Ja, maar hier zit denk ik de adoptie eerder het struikelblok dan misschien de technologie. Niels Naglé: Ja, en ik denk de technologie ook nog wel specifieke, secure modellen, dat dat ook wel iets is wat ontwikkeld wordt. Niels Naglé: De technologie kan het al, om het goed in productie te brengen, dat daar nog wel uitdagingen zitten. Niels Naglé: Dus ik denk zowel adoptie als inderdaad toch ook wel de technologie om dat op een goede secure manier mogelijk te maken. Joop Snijder: Dat is misschien wel goed om de stap te maken naar de taalmodellen. Joop Snijder: Want wat ik daarvoor zie in 2026, is dat we wel heel veel gedoe krijgen rond de taalmodellen. Joop Snijder: Dus we zien nu natuurlijk Jamina is net met een nieuwe versie gekomen en er wordt dan omgesprongen van dat is nu het beste model. Joop Snijder: Hiervoor hadden we de uitkomsten van ChatGPT vijf. Joop Snijder: En we gaan, net als dat we een hele tijd geleden van die browser wars hadden, van deze browser is nu erbij zijn. Joop Snijder: Nee, deze is de beste. Joop Snijder: gaan we dat ook ook in 2026 door gaat dat wat mij betreft het, noem ik het dan ook. Joop Snijder: Oh ja, maar nu is deze de beste. Joop Snijder: En nu moet je nu moet je weer open AI hebben, nu moet je klopt hebben. Joop Snijder: Daar gaan we duizend en één meningen over krijgen, zonder dat er nou hele grote doorbraken komen. Joop Snijder: Ik denk dat 2026 niet in het teken staat van taalmodel doorbraken. Joop Snijder: Wat je wel gaat krijgen, is dus nieuwe features. Joop Snijder: Dat ze dingetjes om die taalmodellen heen bouwen, waardoor er dingen handiger gaan, of dat het makkelijker wordt om het te gebruiken en dat het daardoor ook misschien beter voelt. Joop Snijder: Maar echt als fundamentele doorbraak. Joop Snijder: Dat hele andere dingen kunnen geloof ik niet in. Niels Naglé: Ik denk dat we daar een beetje geleerd aan het obesitas. Niels Naglé: Ook hier inderdaad een steeds meer en meer opties erbij krijgen op de bestaande modellen, dat je op den duur niet meer weet welke keuze moet ik naar maken. Niels Naglé: Ik denk dat keuzestress hier ook enorm voor goed nemen in 2026 van oh, heb ik wel de juiste tool. Niels Naglé: Oh, maar die features heb ik niet. Niels Naglé: Ja, maar die fiets heb je misschien ook helemaal niet nodig. Niels Naglé: Nee, maar ik heb hem niet. Niels Naglé: Ik denk dat dat echt wel een vraagstuk is dat veel bedrijven en individuen daarmee zullen worstelen. Niels Naglé: Wat kan het wel? Niels Naglé: Waar is het goed in, moet ik toch niet die extra tool erbij hebben. Niels Naglé: En dadelijk zitten we met 25 subscripties van allemaal verschillende tooltjes en taalmodellen om ons werk efficiënter te maken, maar niet efficiënter te zijn. Joop Snijder: Nou, en dat raakt denk ik ook aan juiste features in een product. Joop Snijder: Dus als je ziet, zeg maar hoeveel flauw gezegd, hoeveel knopjes en opties je erbij hebt gekregen in een ChatGPT. Joop Snijder: Dat het misschien ook wel de adoptie zo direct moeilijker maakt. Joop Snijder: En dus hoe vaker we allemaal niet moeten uitleggen van ja, maar wat is nou een verschil met een custom GPT met een project. Joop Snijder: En dan heb je custom instructions in zijn geheel. Joop Snijder: Je hebt custom instructie voor de custom GPT, je voor het project. Joop Snijder: Hoe zit dat allemaal ten opzichte van elkaar? Joop Snijder: Het wordt ook wel. Joop Snijder: Ja, toch? Joop Snijder: Waarbij de doorbraak van het hele ChatGPT was les is more. Joop Snijder: Ik kan gewoon praten, tenminste, typen. Joop Snijder: Het was een chat interface. Joop Snijder: En ik kan nu een agent mode aanzetten. Joop Snijder: Ik kan een deep research mode aanzetten. Joop Snijder: Nou, ik had andere opties al gezegd. Joop Snijder: Dat wordt voor leken wordt het steeds lastiger om de technologie om dan daar het maximale uit te halen. Niels Naglé: Ja, en het maximale uit te halen, maar dat ook nog op een veilige manier. Niels Naglé: Want ook die settings die moet je iedere keer weer even opzoeken. Niels Naglé: Die veranderen, de voorwaarden veranderen, nieuwe modellen komen. Niels Naglé: Er komen misschien weer nieuwe voorwaarden waarop modellen. Niels Naglé: Dus de hoeveelheid neemt toe. Niels Naglé: En we hebben al een information overload, maar ook op dit vlak zullen we dat zien toenemen. Niels Naglé: En moeten we elkaar helpen door met elkaar gesprekken te voeren en inderdaad kritisch te blijven waarom doen we wat we doen en hoe we dat doen om te voorkomen dat je daarin gaat verdrinken. Unknown: Precies. Joop Snijder: Ik bedenk in één keer, ik ben nog wat vergeten net bij die rol en functies. Joop Snijder: Want we hadden natuurlijk drie, waarvan we zeggen van die voorzagen we als het ware in 2023. Joop Snijder: En dan moet je bedenken. Joop Snijder: ChatGPT kwam uit in 30 november 2022. Joop Snijder: Dit was echt wel heel vroeg, dat we zeiden van wat wordt geraakt, wat hier niet tussen staat, is de software developer. Joop Snijder: En in 2023 konden we niet bevroeden. Joop Snijder: Welke impact deze technologie zou hebben op alles wat te maken heeft met een vorm van programmeren. Joop Snijder: Of dat nou whatever. Joop Snijder: En wat je in 2026 gaat zien, is dat die trend, die wordt alleen maar verder doorgezet. Joop Snijder: Dus we zitten nu al op het omslagpunt dat de machine soms beter kan programmeren dan de mens. Joop Snijder: En met beter bedoel ik soms ook gewoon vollediger in de zin van dat je nadenkt over security eisen, over non-functionals, over van alles en nog wat, waar je als mens constant aan moet denken, kan dat ding gewoon altijd mee. Joop Snijder: Standaard meenemen. Joop Snijder: Er komt er ook nog, natuurlijk komen er nog hallucinaties uit en verkeerde dingen en dat zit. Joop Snijder: Maar die ontwikkeling is veel harder gegaan dan dat wij dachten, dat we dachten van ja, maar wij als software ontwikkelaars. Joop Snijder: Ja, buitenschot, is denk ik het goede woord. Joop Snijder: En dat is helemaal niet zo gebleken. Joop Snijder: Dus misschien zijn er in 2026 ook wel andere beroepsgroepen. Joop Snijder: die toch wel geraakt gaan worden waarvan je nu denkt. Joop Snijder: Nog niet. Joop Snijder: Nog niet. Joop Snijder: En ik zou zo niet weten welke hoor. Joop Snijder: Dat kan ik niet opleppelen. Joop Snijder: Maar als we het hebben over hoe keken wij daar eigenlijk in 2023 tegen, hadden wij de blinde vlek van ons eigen werk. Niels Naglé: Ja, dus als luisteraar, kijk naar je eigen werkzaamheden. Niels Naglé: En zit je zelf niet ook in zo'n blinde vlek. Niels Naglé: En kijk in ieder geval naar wat zou het voor je kunnen betekenen, hoe zou je het kunnen inzetten en wat zou de impact daarvan kunnen zijn. Niels Naglé: En zowel bedreigingen, maar ook alsjeblieft de kansen. Niels Naglé: De positieve kant erop. Niels Naglé: Want ik denk in 2026 gaan we vaker ook het negatieve in het beeld krijgen. Niels Naglé: Vanwege de zaken die gaan plaatsvinden met agents, met de verwarring die ontstaat. Niels Naglé: Meer mensen die het gaan gebruiken. Niels Naglé: Dus het zal ook vaker leiden tot problematiek. Niels Naglé: Ethische vraagstukken. Niels Naglé: Waardoor er ook een negatieve kant van komen komen. Niels Naglé: Dus blijf alsjeblieft met elkaar in gesprek, elkaars perspectieven aan horen, vinden we dit iets met deze technologie op te lossen is, moeten we het juist niet gebruiken. Niels Naglé: En des te belangrijke in de 2026 om daar binnen het bedrijf, buiten de bedrijf, met elkaar over te blijven hebben. Unknown: Ja, zeker. Joop Snijder: En ik denk wat je ook ziet. Joop Snijder: Dat raakt je aan, is dat er ook nu een tegenbeweging al aan het komen is, dat mensen zeggen van ja, maar kijk, kijk nou eens goed naar deze technologie en willen we dit ook. Joop Snijder: Ik denk dat we de tegenbeweging ook nodig hebben om ervoor te zorgen dat je iedere keer wel overwogen besluiten neemt. Joop Snijder: Van zetten we de technologie in. Joop Snijder: Hoe zetten we het in? Joop Snijder: Hebben we daar vraagstukken rondom duurzaamheid, rondom ethiek. Joop Snijder: Maar ook is het gewoon de juiste technologie om in te zetten, doe je het om het te doen of is het echt handig. Joop Snijder: En ik denk dat dat wel hele goede vraagstukken zijn. Joop Snijder: Ik zie de tegenbeweging komen. Joop Snijder: Ik zit zelf natuurlijk iets aan de optimistische kant rondom rondom de vraagstuk. Joop Snijder: Maar ik denk voor de balans dat het heel goed is dat we in 2026 ook iets meer tegengeluid gaan horen. Joop Snijder: Neem dat gewoon mee. Joop Snijder: Neem dat mee in je afwegingen. Joop Snijder: Wat ga je hier nou mee doen? Niels Naglé: Ik blijf eigenlijk gewoon kritisch kritisch op van wat kost het. Niels Naglé: En kosten, is niet alleen de implementatie en het draaien, maar ook wat kost het om te trainen, wat kost het om te trainen. Niels Naglé: Neem het gehele plaatje mee in de afweging. Niels Naglé: Wil niet zeggen dat je niet moet gaan experimenteren, maar dan ga je bewust experimenteren. Niels Naglé: Dan kies je ervoor om te gaan leren. Niels Naglé: En misschien de technologie die er misschien niet helemaal bij past, of dat weet je nog niet. Niels Naglé: Da de keuze voor te maken, daar staan we zo in. Niels Naglé: We gaan het zo oplossen. Niels Naglé: Maar daarna na het experiment terugkijken wat heb ik ervan geleerd. Niels Naglé: Is dit een passende oplossing? Niels Naglé: Wat is de ethische wat is de duurzaamheid vraagstuk, wat is het kosten. Niels Naglé: En dan zowel operational cost als development cost. Niels Naglé: Dus als geheel de kosten bekijken. Niels Naglé: Want vaak wordt er gekeken naar developmentkosten, maar de runkosten zijn ook essentieel. Niels Naglé: Zeker met agents. Niels Naglé: En alle problematiek of uitdagingen die we gaan krijgen met meer gebruikers meer kosten. Niels Naglé: Dat zijn zaken waar we steeds vaker over moeten nadenken. Joop Snijder: Ja, en daar wil ik ook wel refereren aan de opname die we hebben gehad met Sietsen van de bron. Joop Snijder: Dat ziet hij heel veel van de bron. Joop Snijder: Die hebben het over soevereiniteit zijn zij heel erg aan het nadenken. Joop Snijder: En wat hij aangaf, en ik denk dat dat echt wel een hele goede tip is in dit geval rond al deze vraagstukken, is balans. Joop Snijder: waar zit de balans je hoeft niet te zeggen van ja, maar wij doen helemaal geen AI of we doen alles AI. Joop Snijder: Dat je zoekt naar waar past het. Joop Snijder: Hoe kunnen we het als het een duurzaamheidsvraagstuk is, kunnen we het dan wel inzetten, maar dan met kleinere modellen bijvoorbeeld. Joop Snijder: Misschien kan je zelf wel wat doen aan hoe je aan je stroom komt. Joop Snijder: Ik ben niet een voorstander van polarisatie te zeggen van je moet dit of laat dat. Joop Snijder: Maar dat je juist die balans, dat vond ik ook zo mooi, hoe zij naar die soevereiniteit kijken. Joop Snijder: Wat is op dit moment zinnig, wat kan. Joop Snijder: Natuurlijk, we willen soeverein zijn ten opzichte van big tech, maar we kunnen daar ook niet los van komen. Joop Snijder: Het is geen alles of niets verhaal. Joop Snijder: Het is niet dat je. Niels Naglé: En dat is bewust keuzes maken, afwegingen maken en die periodiek herzien. Niels Naglé: Want de verandering blijft doorgaan, en dat zal hier ook zijn. Niels Naglé: Dus ook zorgen dat je er vastlegt waarom heb ik het besluit genomen. Niels Naglé: Wat waren toen de afwegingen, wat was toen de stand van de technologie, waarom hebben we het gekozen. Niels Naglé: En dan is dat de keuze die gemaakt is op dat moment. Niels Naglé: Dan kan je daarop gaan varen. Niels Naglé: Maar als daarna na drie maanden. Niels Naglé: Ja, maar soms na drie maanden verandert de wereld al op stukken. Niels Naglé: Dan kan je dat heroverwegen. Niels Naglé: Want dan is er nieuwe inzicht om daar weer opnieuw naar die keuze te gaan kijken. Niels Naglé: En ik denk dat we die flexibiliteit ook met elkaar moeten gaan inbouwen. Niels Naglé: Nu is het vaak, nee, we hebben er besloten. Niels Naglé: En ik ben ook tegen om ieder besluit telkens maar weer opnieuw te openen en die discussie weer te voeren, want we zijn altijd heel goed in. Niels Naglé: Maar als er nieuwe ontwikkelingen zijn, moeten we ook wel durven die keuze weer op tafel te leggen. Niels Naglé: En ik hoop dat we dat ook in 2026 blijven doen. Niels Naglé: Dat we dus blijven herzien wanneer nodig. Niels Naglé: En niet om te herzien. Joop Snijder: En wat mij betreft, zeg maar, de laatste voorspelling, en die is niet zo heel erg moeilijk. Joop Snijder: En dat is vanwege alles wat de geopolitiek gebeurt. Joop Snijder: Dus dat er in 2026 nog meer gesproken wordt over soevereiniteit. Joop Snijder: Dus dat er echt meer en beter nagedacht wordt met AI. Joop Snijder: Bij wie nemen we dat af, hoe doen we dat. Joop Snijder: Moeten we misschien naar open source modellen die we zelf kunnen hosten. Joop Snijder: Maar dat zou ook kunnen zijn dat je zegt van we gaan wel in zee. Joop Snijder: met een van de van de leveranciers van Big Tech, maar we hebben wel een exit strategie. Joop Snijder: Dat je daarover nadenkt. Joop Snijder: Maar de hele discussie rondom soevereiniteit. Joop Snijder: En ik denk dat dat ook gewoon heel zinvol is. Joop Snijder: Dat is niet een hele moeilijke voorspelling voor de aankomend jaar. Niels Naglé: Ik wil hem wel nog wat breder trekken, is dat het niet alleen maar open source modellen zijn en de AI-soevereiniteit. Niels Naglé: Maar ik denk dat ook datasoevereiniteit. Niels Naglé: Welke data wordt ervoor gebruikt voor de AI-oplossingen voor je eigen machine learning modellen, is dat het belang van datasoevereiniteit, beschikbaarheid en wat gebeurt ermee. Niels Naglé: Dat dat enorm zal toenemen. Niels Naglé: Waar gaat mijn data heen? Niels Naglé: Met welk doel gaat het erheen, dat we daar een stukje governance, een stukje afspraken, dataleveringsovereenkomst. Niels Naglé: Ik denk dat dat soort zaken enorm gaan toenemen in 2026, omdat we meer bewust worden hoe de data gebruikt wordt. Joop Snijder: En vaak ligt dit er al, maar dat zal denk ik veel meer aangescherpt gaan worden. Niels Naglé: Dat denk ik ook. Joop Snijder: Nou, mooi. Joop Snijder: Dan denk ik dat we volgens mij hebben een hele lijst aan voorspellingen. Joop Snijder: Volgend jaar eind volgend jaar maar eens even kijken wat hiervan uitgekomen is. Joop Snijder: En ik ben benieuwd van welke voorspellingen jij als luisteraar ziet of denkt. Joop Snijder: Deel dat met ons op de socials. Joop Snijder: Dat is wel heel erg leuk, weet je, kunnen we eens even volgend jaar terugkijken van wat is er nou van waar geworden. Joop Snijder: Leuk dat je weer luisterde naar deze aflevering. Joop Snijder: Vergeet je niet te abonneren via je favoriete podcast, dan mis je geen aflevering. Joop Snijder: Eigenlijk wil ik zeggen tot volgend jaar, maar dat moet je niet doen. Joop Snijder: Je moet gewoon tot de volgende aflevering. Niels Naglé: Tot de volgende keer.